CLAROS...

 

- 9 Eylül 2025, Claros-İzmir -

"Pagos'ta oturacak olanlar

üç hatta dört kat daha mutlu olacaktır"

Claros'lu kehanetcilerin yorumu

....................

Claros, bir kehanet merkezi.

Kuruluşu MÖ 1300 seneleri.

Geç Tunç çağı dönemi.

Yani 3300 yıl öncesi...

Claros'un asıl yükselişi.

İyonlar dönemi.

Claros'un ortadan kalkması.

MS 4. yüzyıl dolayları...

Mitolojik öğreti.

Truva Savaşı'nın kahini.

Apollon'un oğlu Kalkhasın.

Bu Kehanet Merkezini.

Claros'ta başlattığını yazar... 

Claros'un İzmir'e 

Uzaklığı 54 kilometre.

Claros'un hemen yakınında.

İki antik kent bulunmakta. 

Colophon 13 km ve Notoion da.

Claros'a hemen 1.5 km yakınlıkta... 

Claros'un gelişmesinin nedeni.

Colophon ve Notion antik kentlerinin.

Buraya destekleri ile ilgili.

Claros, Delfi ve Didim'den sonra en önemi.

Döneminin üçüncü  kehanet merkezi...

Claros bir şehir değil.

Bir bilicilik yani kehanet merkezi.

Apollon tapınağı da burada.

Artemis tapınağı da Claros'ta...

Claros Tapınağı en görkemli zamanını.

MÖ 4. ve 2. yüzyıllar arasında yaşadı.

Roma İmparatorluğu.

Zamanında da önemini korudu.

Roma İmparatorlarının  bazıları da.

Claros Kehanet Merkezine başvurdu...

Pausanias'ın yazdığına göre.

B. İskender, MÖ 333 senesinde.

Gelir antik Smyrna yöresine.

Avlanmaya gider Pagos dağı eteklerine...

Pagos günümüzde Kadifekale'dir.

B. İskender avda yorgun düşer.

Nemesis Tapınağı yakınında.

Yatar ve uyur ulu bir Çınar altında...

Uyurken rüyasında su perileri gelir.

Ona burada yeni bir kent kurmasını söyler.

B. İskender  gördüğü rüyayı anlatır.

Rüya Claros'daki kahinlere iletilir...

Claros kahinleri rüyayı yorumlar.

Pagos tepesi eteklerine yerleşen insanlar.

Başka yerde yaşayanlardan üç-beş defa.

Daha fazla mutlu olacağını söylerler...

Pagos tepesi etekleri.

Yani Kadifekale ve çevresindeki.

Bu alana B. İskender'in emri ile.

Yeni İzmir kenti kurulur bu bölgede...

İzmirliler de bundan sonra.

Yaşamaya başlarlar burada.

Diğerlerinden daha da.

Mutlu hem de üç-beş defa...

Claros antik bölgesi Fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipNWdpSLku_2-99o6x0h_ifNT-dMotWG5YsWz9N3FLveOO3xaq6Eygg33LLdB-UNUQ/photo/AF1QipNO8EktXv020NsJEW1FB1n09bcNUuf5tD_AnxeX?key=Zld5UjFVZEM1cjJlZWVFUkdkZzVFNmFuTHg0eGp3

.

ŞANLIURFA MÜZESİ...

 

- 21 Eylül 2021, Şanlıurfa -

Gerçek bir Açıkhava Müzesi.

Şanlıurfa şehri.

Ayrıca, Şanlıurfa Vilayeti.

Barındırır birçok Ören Yeri'ni...

Birçok Peygamber burada.

Şanlıurfa'da.

Dünyanın ilk Tapınağı da.

Göbekli Tepe'de Urfa'da...

Uzun yıllardır yörede.

Bir dizi Höyüklerde ve.

Çok sayıda Antik bölgelerde.

Yapılan kazılar da bu vilayette...

Neolitik dönem eseri.

Dünyanın 1.80 m yüksekliği.

Ve doğal büyüklükteki.

Dünyanın ilk insan heykeli.

Buradaki kazılarda keşfedildi...

Böyle zengin antik bir şehire.
Gerekliydi artık bir Müze.

Yetinmediler bir tanesiyle.

Yapıldı iki tanesi birlikte...

Bunlardan birisi.

Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi.

Muhteşem mimarisi.

İle ülkemizin en görkemlisi...

Açılmış 2015 yılında.

30 dönüm büyüklük alanıyla.

Türk Müzeleri arasında.

İlk sırada bulunmakta...

Sahip, 14 ana Sergi Salonu'na.

Ve 33 canlandırma mekanına.

Müzede 5000 eser bulunmakta.

Geziliyor kronolojik sıralamayla...

Başlıyor sergileme.

Paleolitik Dönemle.

Sürüyor Neolitik Dönemle.

Bitiyor İslami Dönem eserleriyle...

Her Döneme ait objeler.

Deliciler, Kesici aletler, İdoller.

Küpler, Seramikler, Mühürler.

Takılar, Kolyeler, Sikkeler.

Çeşitli Heykeller bu Müzedeler...

Neolitik Dönem eseri.

İnsan boyutundaki.

Dünyanın ilk insan heykeli.

Müzede önemli eserlerden birisi...

Artık Fırat'ın suları altında bulunan.

Nevali Çori Tapınağı'ndan.

Geriye kalan eserler de.

Bu Müze'de görülebilmekte...

12 bin yıl öncesi Göbeklitepe'de.

Ortaya çıkartılan Tapınak içinde.

Bilinen tarihi değiştiren objeler de.

Yine bu Müze'de sergilenmekte...

Güzel planlanmış bu çağdaş Müze.

Gezilebiliyor 4.5 km yürümekle. 

Tüm eserleri hakkıyla görmeye.

En az 8 saat vakit gerekmekte...

Biz söyleyelim de...

Şanlıurfa Müzesi Fotoğraflarım:

https://photos.google.com/u/2/share/AF1QipPUxawZF0lLycbIVPkF08ZN-bRyHhgbGHlw9tBtpwPj6fcsh9LxSa08OVbILUz53g/photo/AF1QipMXJR016i_Z9DmtmY1Qim0KM2sGOVxaGZcaSDo-?key=Y3o4Y0VWZ0tnSnFVX21URnVBeXEzV21yRXBuRWtn

.

KAYSERİ ARKEOLOJİ MÜZESİ...

 

- 29 Ağustos 2021, Kayseri -

"Şehrin ilk kurucusu Hazret-i Zekeriyya zamanında Kayser Erciş'tir, sonradan nice ellere geçmiştir.   Sonunda, Hazret-i Ömer'in halifelik devrinde Kayser Heraklüs şehri ta'mir ettirerek güzelleştirdiğnden burada oturdu"        

Evliya Çelebi, 1650

....................

Kayseri.
Şehir Merkezindeki.

İç Kale ve çevresi.

Zaten tarihi.

Bir Açıkhava Müzesi...

Bir Müze kurulmasına.

Osman Hamdi Bey zamanında.

Eserler başlanmış toplanmaya.

Kayseri Lisesi'nin bir odasında...

1928 senesinde.

Vali Fuat Bey'in döneminde.

1 Mart 1930 tarihinde.

Hunat Hatun Türbesi'nde.

Açılır ilk Müze, depo biçimiyle...

1948 senesinde.

Prof. Tahsin Özgüç öncülüğünde.

Kazıların başlamasıyla Kültepe'de.

Eserler gelmeye başlar peş peşe...

Başlanır yeni bir müze yapımına.

1965 yılında.

Ve açılır değerli bir Müze.

26 Haziran 1969 tarihinde...

25 sene önceydi.

Gezmiştim ben bu Müze'yi.

Oldukça bakımsızdı

Ama içinde önemli eserler vardı...

Şimdi yeni bir Müze.

Yapılmış Kayseri Kalesi içinde.

Çağdaş ve modern yapısıyla.

Açılmış 2019 yılında...

MÖ 6 binlerden.

Kalkolitik dönemden itibaren.

Yerleşim var Kayseri'de.

Ve Kayseri'nin çevresinde...

Asurlar, Hattiler, Hititler. 

Frigler, Medler, Persler.

Kapadokyalılar, Romalılar.

Bizanslar, Araplar.

Selçuklular, Osmanlılar...

Bu farklı medeniyetten eserler.

6 bin yıllık objeler.

Çivi yazılı tabletler.

Pişmiş topraktan testiler...

Vazolar, çömlekler, devasa küpler.

Seramikler, Mermerler, heykeller.

Metal eşyalar, steller, lahitler.

Toplamda 1789 muhteşem eser.

Burada görülüp, incelenebilirler...

Kayseri Kalesi ve çevresinde.

Keyifle dolaşın tarihi eserler içinde.

Sonra da girin bu Müze'ye.

Siz karar verin, Kayseri'nin.

Tarihi ve  kültürel zenginliğine...

Kayseri Arkeoloji Müzesi fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipMdBWEUjHhZwgopFeWgYn4_RLZmXmIkMjbcFh2nTWkYiY2lIzNo5m9TWHEdVKX9xw/photo/AF1QipNNwX-QyOCM9spEAsFThWffueJm2wolr1w8bAtI?key=ZWxaemFhX1FuSzV4Q0NlcEo5OW1XNldIOGFYZkdB

.

TARİH ve SANAT MÜZESİ...

 

- 29 Temmuz 2021, Kültürpark-İzmir -

Son yazımda.

Bloğumda.

Yer vermiştim İzmir'de.

Arkeoloji Müzesi'ne:

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2021/07/izmir-arkeoloji-muzesi.html

İki Arkeoloji Müzesinin.

İzmirde olduğun değinmiştim.

İlkinin Konak'da olduğunu yazmıştım.

Orayı ayrıntıları ile anlatmıştım...

İlk yapılan Müze, 1931'de.

Yetmediği nedeniyle.

Taşınılmıştı 20 yıl sonra.

Taşınılmıştı 1951'de Kültürpark'a...

Geçen senelerde.

Orası da yetmeyince.

Yapılmıştı yeni bir Müze.

Konak'daki şimdiki yerine 1984'de...

Zaman geçtiğinde.
Orası da yetmez hale gelince.

İzmir Belediyesi ve

Kültür Bakanlığı işbirliği ile.

Yeni bir Müze daha yapıldı Fuar içine...

İşte bu ikinci Arkeolojik Müze.

Açıldı İzmir'de 2004 senesinde.

Fuarda Kültürpark içerisinde.

"Tarih ve Sanat Müzesi" ismiyle...

Müze Kültürpark'da.

10 dönüm açık sahada.

4 dönüm de kapalı alanda.

14 dönüm toplamda...

Müze.

İki ayrı bölümde gezilebilmekte.

Seramik Eserler Bölümü.

Ve Taş Eserler'iyle...

Seramik Eserler Bölümü'nde.

Smyrna Höyüğü ve

İzmir çevresi Prehistorik dönemden.

Bizans dönemine.

Seramik parçalar sergilenmekte...

İasos (Güllük), Phokaia (Foça).

Pitane (Çandarlı), Klazomenai (Urla), 

Erythrai (Ildırı)  ile Kyme (Aliağa).

Smyrna, Baklatepe, Limantepe.

Höyükleri Seramik eserler görülmekte...

Taş Eserler Bölümü ise.

Ayrılmış taş kabartmaları ve heykellere.

Muhteşem Arkaik, Klasik, Bizans.

Roma ve Helenistik dönem eserlerine...

Poseidon ve Demeter Heykeli.

Kore ve Kouros Heykelleri.

Nehir Tanrısı Kaistros Heykeli.

Homeros ve Afrodit Heykelleri.

Bu Müze'nin görmeğe değer eserleri...

İzmir'in 2 bin yıl önceki.

Görünümü ve halini.

Değerlendirmek için en iyisi.

Kültürpark'da bu Müze gezilmeli...

 

İzmir Tarih ve Sanat Müzesi fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipPicdswEHhHC-06jLekcsJENIfVov6EyKcinaRqhZIcNnRcL5wR1q6m9WXSzwSHtw/photo/AF1QipMKNT7jEU2bM8QZqmAqNQcTU5yCE8E0863wrbVP?key=TW55b1JCM2xkX3UyUjViNnBWMzdicjNpUTR3Mk5B

.

İZMİR ARKEOLOJİ MÜZESİ...

- 24 Temmuz 2021, İzmir -

İzmir'in her köşesi.

Tarih ve Ören yeri.

Çeşitli kavimler, uygarlıklar.

Yıllar boyu bu bölgede yaşamışlar...

Smyrna, Efes, Teos'u.

Bergama, Foça, Claros'u.

Klazomenai, Eythrai'si.

Kolophon, Notion ve Metropolis'i.

Bunların yalnızca iyi bilinenleri...

Tüm bu antik yerleşim yerlerinde.

Uygarlıklar eserler bırakmış geride.

Kimisi depremlerle yıkılmış.

Çoğu emirlerle yakılmış, kırılmış...

Kalan eserlerin bir kısmı toplanmış.

Taşınmazlar yerinde bırakılmış.

Toplananlar Müzelere alınmış.

Korunup, halkın ziyaretine açılmış...

İki önemli Müzeden birisi Efes'de.

Bergama'da bir diğeri de.

Üçüncüsü ise bu bölgede.

İzmir'de...

1914 senesiydi.

İlk Arkeoloji Müzesi kurma fikrini.

"Aydın ve İzmir havalisi

Asar-ı Atika Müfettişi".

Aziz Bey gündeme getirilmişti...

Ancak I. Dünya Savaşı.

Ve ardından Kurtuluş Savaşı.

Engelledi bir Müze kurulmasını.

Cumhuriyet'le yeniden başladı...

1924 senesiydi.

Gazi Mustafa Kemal emir verdi.

Basmane'de Aya Vukla Kilisesi.

Seçildi, eserler burada biriktirildi...

Aradan üç yıl geçti.

1927 senesiydi.

Asar-ı Atika Müzesi gerçekleşti.

Eserler ilk olarak burada sergilendi.

1931'de Atatürk burayı ziyaret etti...

Müze'ye eserler geliyordu.

Bunlar Aya Vukla'ya sığmıyordu.

1951 yılında Kültürpark'da.

Taşınıldı Milli Eğitim Pavyonuna...

Yeni, modern bir bina yapılmalıydı.

Konak'da Bahri Baba Parkı.

Bu iş için biçilmiş kaftandı.

Planlar yapıldı, temel atıldı.

1984 yılında buraya taşınıldı...

Giriş genellikle Roma dönemi.

Heykel ve Büstler sergisi.

Bronz, Koşan Atlet Heykeli.

Bunların en görülesi...

Üst katta.

Ekrem Akurgal Salonu'nda.

Prehistorik çağ kazılarıyla.

Bulunmuş çok sayıda.

Seramik eserlere rastlanmakta...

İzmir Arkeoloji Müzesi'nde.

Bulunan eser sayısı 180 bin üzerinde.

Bunların 12 bin tanesi sergilenmede.

Geri kalanı alt katta beklemede...

İkinci bir Arkeoloji Müze'si de.

Kültürpark içinde.

"Tarih ve Sanat Müzesi" ismiyle.

Açık ziyaretçilere...

Çözüm bence.

Lâzım artık bu kente.

Asar-ı Atik İzmir'e.

Üçüncü bir Arkeolojik Müze...

İzmir Arkeoloji Müzesi fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipPCV512FUO2cddcief80jDGgpNDZ9WEvo1aHRC1BvrbrkytOVy9uHuq0be1wxVIng/photo/AF1QipO5nd0BE4WMTLiReeWiZ98fZBwam7OA2dTQSMRK?key=YWlIT2hXN0xvYmhnUUg1LUJUVXBYdDR0LVdIUVBR

.

KLAZOMENAİ (urla)...

 

"Bu şehirde kireç binalı duvar yoktur. Baştan başa beyaz taştır. Gayet düzgün ve sıralı güzel binaları vardır. Bütün dağ, bayır, ırak ve yakını bahçe ve bağlardır ki bu şehri bağlar süslemiştir. Ağaçlarının çoğu zeytin ağacıdır. Bu şehrin yiyecek ve içeceklerinin  övüleni, zeytini, zeytinyağı ve üzümü meşhurdur".  Evliya Çelebi Seyahatnamesi, 9. Kitap 1. Cilt

....................

Antik çağdaki Klazomenai.

Günümüzde Urla'nın eski ismi.

İzmir'den kuş uçuşuyla.

Urla, İzmir'e 25 km uzaklıkta...

Klazomenai.

Prehistorik yerleşimi.

MÖ 4 bin ve öncesi.

Limantepe Höyüğü kökenli...

Klazomenai antik şehri.

12 İyon Kenti'nden birisi.

Onun da tarihi.

MÖ 7. yüzyıldan beri...

Klazomenai, İyon hakimiyetinde.

Uğraşmışlar tarım ve ticaretle.

Özellikle gemicilikle. 

Şarap ve zeytinyağı üretimiyle...

Klazomenai kenti.

Felsefeci Anaksagoras'ın doğum yeri.

Sokrates öncesi düşünürlerden birisi.

Ve Atina'ya gelen felsefecilerin ilki... 

Perslerin MÖ 546 senesinde işgaliyle.

Ticaret ve zenginlikleri gerilediyse de.

Rahata ettiler İskender'in MÖ 334'de.

Pers İmparatorluğu'na son vermesiyle...

B. İskender, bununla da kalmadı.

Klazomenai'nin bir kısmının bulunduğu.

Bugünkü Karantina adasını.

MÖ 330'da bir yol ile anakaraya bağladı...

Sonrasında MÖ 188 yılında.

Klazomenai kavuştu bağımsızlığına.

Apameia antlaşmasıyla.

Adadaki yerleşim terkedildi 5. yy'da...

Antik Klazomenai günümüzde.

Urla'da Limantepe bölgesinde ve

Karşısında Karantina yerleşkesiyle.

Geniş bir alanı işgal etmekte...

Limantepe'nin 1950 senesinde.

Ekrem Akurgal tarafından keşfiyle.

Başlanmış kazı ve incelemelere.

En az 4 bin yıllık tarihiyle...

Urla'da. 

İskele Pazarı'nın hemen arkasında.

Klazomenai antik kazı alanına.

Girebiliyorsunuz kalıntılara bakmaya...

Burada Anadolu'nun bilinen en eski.

Zeytinyağı işleme yeri.

MÖ 6. yüzyıla tarihli. 

Zeytinyağı İşliği önemli ziyaret yeri...

Buradaki antik kent kalıntıları.

Gezmeye, incelemeye maalesef kapalı.

Ancak uzaktan görüyorsunuz.

Fazla bilgi edinemiyorsunuz...

Karantina adasına da.

Girmek, gezmek çok zor olsa da.

Adaya bağlantılı yolun hemen yanında.

2300 yıllık İskender yolu  harap durumda...

Urla'da bunların dışında. 

Deniz Arkeolojisi de önemli bir konumda.

İlgili olan rahmetli Mustafa Koç'la.

İki ayrı alan var burada...

Birisi Limantepe'de. 

Kültür Bakanlığı ve

Ankara Üniversitesi ile birlikte.

Sualtı Arkeolojisi incelenmekte..

Diğeri de Çeşmealtı'nda.

Bir Müze Mustafa Koç adına.

Ama her iki kuruluşa da.

Girip gezmek, görmek sorun aslında...

Neyse, Urla'ya kadar gidip.

Antik alanları gezmek çok zor olsa da.

Urla'nın özellikle bahar aylarında.

Doyum olmuyor doğasına da, tadına da...  

Klazomenai ve Urla fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipPNqPeOCYUBrALSRGQW8fPp0_s93gKtmCaqLm3nKmgDotZF-MWm2afW14MZrgRkwg/photo/AF1QipMCirxYb43FXup8I4YwUA2R359GEUAzwN5Ux-RU?key=c0xXQ1FNQTRLTVNCMjRLb3BnMW5MeDJibzZ1SElR

.

ESKİ SMYRNA...

- 19 Şubat 2020, Bayraklı-İzmir -

İzmir'in antik dönem ismi.

"Smyrna" ya da "Smyrni".

Smyrna, Dor şivesiyle.

Smyrni ise İyon şivesiyle...

Smyrna veya Smyrni kelimesi.

Güzel kokulu bir bitki ismi.

Bir isim, bundan elde edilen.

Ölü mumyalanmasında kullanılan.

Esans'a verilen...

Günlerden bir gün Büyük İskender.

Avlanmak için Pagos dağına gider.

Bir çeşme başında uykusu gelir.

Rüyasında bir Nemesis görür...

Nemesis (Adalet Tanrıçası).

Ona burada bir şehir kurmasını söyler.

Smyrna'lılar bunu duyarlar. 

Ve Claros Kehanet Merkezi'ne danışırlar...

Kehanet Merkezi de onlara.

Oturacak olanların Pagos dağında.

Öbürlerinden 3-4 defa daha fazla.

Mutlu olacaklarını söyler...

Pagos Dağı günümüzde İzmir'de.

Kadifekale olarak bilinmekte.

Smyrna kurulur MÖ 334 senesinde.

Böylece Kadifekale ve eteklerinde...

Ama bu İzmir'in ilk kuruluşu değildir.

İlk Smyrna, yaklaşık 12 bin yıl önce.

Kurulur günümüzde Bayraklı semtinde.

Tepekule Höyüğü'nün olduğu yerde...

Küçük, kayalık bir yükseltidir burası.

Yarımada, denizlerle çevrili 3 yanı.

Zamanla gelen alüvyonlarla.

Dönüşür geniş, düz bir alana...

Şehir giderek gelişir zamanla.

Evleriyle, taş döşeli sokaklarıyla.

Ticareti ve tarımıyla.

En zengin dönemi MÖ 7-6. yüzyılda...

Smyrna, Aiol Birliği'nde önceleri.

MÖ 688'de, 12 üyeli Şehir Devletli.

İyon Ülkesi'ne katılan.

Dodekapolis'in 13. üyesi..

Önce, Lidya Devleti.

Ele geçirir bu zengin kenti.

MÖ 545'de Persler ele geçirip, tahrip etti. 

Ve Smyrna büyük ölçüde önemini yitirdi...

Daha sonra Büyük İskender geldi.

MÖ 334'te o da kenti ele geçirdi.

Uykusunda bir rüya gördü.

Ve kentin yerleşimi değişti...

Aslında küçük bir alandı.

Bayraklı'daki Tepekule kazı sahası.

Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal burasını.

1948-1951 ve 1966-1992 yılları arası. 

Toplam 29 yıl burada bilimsel kazı yaptı...

Bu nispeten küçük kentsel alan.

Kerpiç tuğlalardan oluşan.

Çepeçevre surlarla çevriliydi.

Sonraları örme taş işçiliği hakimdi...

Smyrna sokakları.
Daha 7. yüzyıl'da ızgara planlıydı.

Kentin birbirini dik kesen yolları vardı.

Bu durum İyon uygarlığında bir ilk'di...

Oval veya yuvarlak planlı evler yerine.

Kare, dikdörtgen biçimli evlere de.

Yine ilk kez Tepekule'de.

Tesadüf edilmekte...

Evler önceleri tek odalıydı.

Daha sonra Megaron tipi evler vardı. 

Bu evler avlulu ve birkaç odalıydı.

Helen dünyasının ilk ev yapılarıydı...

Kentin en önemli yapısı.

Athena Tapınağı'ydı.

MÖ 640-580 yapımıydı.

Doğu Helen'in en eski yapısıydı...

Tepekule'nin yakın alanları.

Günümüzde Bayraklı.

Çarpık görünümlü evleriyle.

Yüksek katlı yeni gökdelenleriyle...

İzmirliler yaşıyor işte bu bölgede.

Büyük İskender'e göre.

Görece diğer illere.

Biraz daha mutlu bir biçimde...

İlk İzmir yerleşim yeri fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipPESzkDYm40zMxzu6-Tm0vDDUFeoTCPodRgTiuAw0c5FZEwBrlBI0ISYOIGWdOwMQ/photo/AF1QipMw9bekVZSMzwyX4BgXpES7Uj-3vcBRFbl38MVw?key=MnJkXzFyZ2psNzBvWnRjVVAtTE5qQUJoMEM0Slp3

.

ERYTHRAİ (ILDIRI)...

 

Tıp Fakültesine girdiğimizde

Öğretmişlerdi bize.

Daha ilk senelerimizde.

Eritrosit'i de, Lökosit'i de...

Eritrosit, alyuvar'dı.

Lökosit de akyuvar'dı.

Kanımızın içinde vardı.

Kırmızı ve beyaz hücre adlarıydı...

Antik Erythrai şehri.

Alıyor ismini.

Eski Yunancadan

Erythros (kırmızı)'dan...

Kimine göre yörede çıkartılan.

Ve Erythrai (kızıl kent)'i oluşturan.

Kırmızı taşlardan, kimine göre de.

İlk kurucusu Girit'li Erythros'tan...

Antik Erythrai, İzmir'in dibinde. 

Buraya 66 km mesafede.

Çeşme'nin ise neredeyse içinde.

Uzaklık buraya da 20 kilometre...

Günümüzde ulaşmak için buraya.

Önce gelmelisiniz Ildırı'ya.

Ildırı, deniz kenarında ve adalarıyla.

Sahip güzel bir doğa ve manzaraya...

Antik Erythrai kenti geçmişi.

MÖ 2 bin'li yıllara uzanmakta.

Gelişmiş kültür ve sanatıyla.

12 İyon kentinden birisi olmakta.

Fenikeliler'le ticari ilişki kurmakta...

Bir ara Pers ve Lidya.

Egemenliğinde kalmakta

MÖ 133'te özgürlüğünü kazanmakta.

Roma İmparatorluğu zamanında.

Şaraplarıyla. 

Ve Kadın Kahinleri ile ün bulmakta...

Erythrai antik kalıntıları Ildırı'da.

İki ayrı bölümden oluşmakta.

Birincisi, aşağı bölümde, sahilde.

Cennet Tepe evleri isminde...

Arabanızı park ettiğinizde.

Kolayca ulaşırsınız Cennet Tepe'ye.

Roma Villaları'nın temellerine.

Göremeseniz de mozayikleriyle...

İkinci bölüm yaklaşık 100 m yükseklikte.

Bulunmakta bir tepe üzerinde.

Burası Akropol olarak isimlendirilmekte.

Antik taş duvar kalıntılı evler içinde.

Bir köy yolundan geçerek gidilmekte...

Burası önce Ankara Üniversitesi.

Dil Tarih Coğrafya Fakültesi.

Ve Prof. Ekrem Akurgal önderliğinde.

Kazılmış 1965-1984 senelerinde...  

Tiyatro, Anadolu'nun en eskilerinden.

MÖ 800'lerden.

Büyük ama oldukça hasarlı.

Ortada tek merdivenli ve birkaç sıralı...

Athena Tapınağı daha da eskilerden. 

MÖ 530 senelerinden.

Önemi Arkaik çağ mimari örneklerinden.

Çok köşeli taş duvar örmelerinden.

Kadın kahillerinin ünlerinden.

Ege uygarlığı yükseliş döneminden.

Ve onun ilk temsilcilerinden.

Anadolu Kybele dinsel kültürünün.

Athena olarak devam etmesinden...

Athena Tapınağı'nın hemen yanında.

Matrone Kilisesi adında.

Yapımına başlanmış 19. yüzyılda

Oldukça yeni bir yapı bulunmakta...

1923 yılında.

Mübadele sonrasında.

Cemaati kalmadığında.

Hasar görmüş büyük oranda...

Nispeten daha aşağıda.

Agora kalıntıları bulunmakta.

Onun da hemen yanında.

Yapılmış MÖ 4 yüzyılda.

Heroon (Kahraman Anıtı) yer almakta...

Çeşme, yazın çok ziyaretçi çekmekte.

Çoğu kişi geliyor buraya dinlenmeye.

Geceleri de belki eğlenmeye.

Uzanıyorlar belki de bu yöreye.

20 km ilerideki Ildırı'yı görmeye...

Ama bunların çok az bir bölümü.

Çıkmakta antik Akropol'e.

2500 yıllık tarihle birlikte.

Muhteşem panoramayı görmeye...

Erythrai Antik kenti fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipM9FsuUZ3cdMH0j06RdKvm_DQlsZCi-KLhMrIarjo0dnHXR5mer713JaJqWtpQJ4w/photo/AF1QipMzzo9CBbXij6PfPTmkQQr1IIqpzATF5VS1Vs1Z?key=Z2VXVmluTlctamY2UVREQ2ZMNkI2TnZvdlJ4ZXhR

.

SARDES...

 

- 28 Ekim 2012 Sardes Antik Kenti, Salihli-Manisa -

Sardes, Sardis.

Veya Sart.

Farklı şekillerde söylense de.

Verilen benzer isimler, ayni kente...

Burası İzmir'e 82 km.

Salihli ilçesine ise.

9 km mesafede.

Antik bir kent, Salihli ile iç içe...

Kent, MÖ 1300'lerde kurulmuş.

MS 1200'lerde yıkılmış.

2500 yıl tarih sahnesinde kalmış.

Lidya Devletine Başkentlik yapmış...

Sardes, bulunur Bozdağ'ın eteğinde.

Paktalos çayı vadisinde.

Hermos (Gediz) ovasında.

180 hektar surlarla çevrili alanda...

Bu Lidyalılar da.

En zengin dönemini MÖ 687 yılında.

Anadolu'da yaşamışlar.

MÖ 546'da ortadan kalkmışlar...

Son Blog yazımda.

Bir yazı yazmıştım Para konusunda.

Ancak yer vermemiştim orada.

Para'yı kimin bulduğuna...

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2021/05/para.html

İşte o Para'yı.

Dünyada ilk kez bulanlar.

Bu Sard'lı.

Lidyalılar'dı...

Lidya Kralı Alyattes döneminde.

Bilinir, MÖ 619-560 senelerinde.

İlk kez Para'nın kurgulandığı.

Ve kullanılmaya başlandığı...

Oğlu Croseus (Karun) zamanında.

MÖ 560-540 arasında.

Altın üretimi ve ticaretle. 

Lidya oldu müthiş zengin bir ülke...

Paktalos çayı.

Altın'ın kaynağıydı.

Sardes şehri.

Sikkelerin basım yeriydi...

.

Lidya Devletinin egemenliği.

MÖ 546 yılında sona erdi.

Zengin Sardes kenti 

Persler tarafından fethedildi...

Sonra Büyük İskender.

Daha sonra I. Seleukos.

MÖ 133'de Roma.

Bizans da ondan sonra.

Egemen oldular burada...

Sardes, 14. yüzyılda.

Katıldı Osmanlı topraklarına.

1910-14 yıllarında.

İlk Arkeolojik kazılara.

Başlandı Amerikalılar'ca...

Sardes'in en büyük zenginliği.

Kroisos (Karun) un hazineleriydi.

Onun da elde kalan bir bölümü. 

Uşak'da sergilenmekteydi:

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2020/09/usak-muzesi.html

Antik dünyanın en zengini.

Sardes kentinin taşınmazlarını.

Akropol ve Artemis Tapınağı.

Gymnasium ve Sinagog'unu.

Görmek istiyorsanız.

Salihli'de durmalısınız...

Yok eğer buradan çıkartılan.

Eserleri görmek istiyorsanız.

Bi zahmet. 

New York'a kadar uzanmalısınız...

Sardes Antik Kenti fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipMch4H-uswkqe2Zlhs4Hw_rH0ZHrcKXWu6WN1vh6JdSlEY_bqa8Ug-hbf728UA4Nw/photo/AF1QipPCxL6vr4FWAfJrs7D4ScrkCdOUcW_CphnVVo-l?key=YVJ3M0tpZExkUHRtVlJwc3J2QXZjeFNnZnI4YXFn

.

BEYRUT ARKEOLOJİ MÜZESİ...

- 28 Ekim 2015, Beyrut-Lübnan -

1919 yılında.
Osmanlı, Lübnan'dan çekildikten hemen sonra.
Başlanmış bir Müze oluşturulmaya.
Beyrut'da...

O yıllarda Raymond Weill isimli.
Bir Fransız askeri.
Alman hayır kurumunun bir odasında.
Başlamış arkeolojik kalıntıları toplamaya...

Resmen açılmış bu Müze.
1942 senesinde.
Beyrut Ulusal Müzesi ismiyle.
Ve 100 bin'in üzerinde objeyle...

Bu Müze'de Prehistorik'den Osmanlı'ya.
Bronz ve Demir çağlara.
Helenistik dönemden, Romalılara.
Ve Bizans'a bir çok eser bulunmakta...

Antik Mısır mimarisi görünümlü binası.
Tam üç katlı.
Bodrum, Zemin ve Asma katları.
Toplam 6 dönüm alanlı...

Bodrum katında.
83 büyük obje bulunmakta.
Karşılaşıyorsunuz mozaiklerle, sarkofajlarla.
Heykellerle, terrakotalarla, kabartmalarla...

Zemin katı yüksek tavanlı.
Büyük ve oldukça ışıklı.
Sidon'dan getirilen 31 tane.
Muhteşem mermer Lahitler'le...

Üst katta.
1000'in üzerinde sayıda.
Küçük ve orta boyda.
Objeler sunulmakta kronolojik sırayla...

Günümüzde yeni düzenlemelerle.
Gerçekten görkemli olan bu Müze.
Büyük zayiat gördü 1975-1991 yıllarında.
Lübnan İç savaşı  sırasında...

Savaş 1975'de başladı.
Önemli küçük objeler zemin kata taşındı.
Mozaiklerin üstü kumlarla kapatıldı.
Heykeller kum torbalarıyla korumaya alındı...

Müze kalmıştı savaş yıllarında.
Çarpışan iki militan grubun tam sınırında.
Ele geçirilmişti bazen o grupla.
Bazen de diğer grupla, 15 yıl boyunca...

Savaşın tarafları Müze içine yerleşmiş.
Müzenin içinde ve dışında çatışmalar olmuş.
Isınmak için bazı ahşap eserler yakılmış.
Hatta Müze içinde infazlar bile olmuştu...

Binanın dış yüzü önemli hasar görmüştü.
Kurşun ve bomba izleri oluşmuştu.
Bina içinde duvarlara sloganlar yazılmıştı.
Raflar yıkılıp, yağmalanmıştı...

Çıkartılan yangınla.
Belge, fotoğraf ve haritalarla.
Bazı objeler zarar görmüştü.
Ve harap vaziyetteydi...

Koleksiyonlar, 15 yıl boyunca.
Kötü durumda uygunsuz çevre koşullarında.
Toz-toprak, çamur arasında.
Kalmıştı nem ve su altında...

Laboratuar Cihazlarının çoğu.
Arkeolojik materyaller 45 kutu dolusu.
Kaybolmuştu.
Ve tümüyle yok olmuştu...

1991'de ateşkes ilan edildi.
Müze harap vaziyetteydi.
1995'de restorasyona geçildi.
2011'de Müze yenilenmişti...

Müze'yi geziyorsunuz günümüzde.
Keyifle.
Rastlamıyorsunuz savaşın belirtilerine.
Hiçbir şekilde...

Kurşun izleri kalmış sadece.
Müze bahçesinde.
Roma sütunları üzerinde...



Beyrut Ulusal Müzesi fotoğraflarım:
https://photos.google.com/share/AF1QipPRc1IG8NF5V6-Ic4eAOvFH_PqvZ8FaUYpV8kZeOZau4c4M_UaOMwM3mKODbxG8Tw/photo/AF1QipP7_jXL2Q0MBiGOOfk2Wm10afmNEqXB7fj-2IDk?key=cnQ1T0h6ZTlqWUtQSWUycXprbTJyalprY2t4bzhR
.

ARKEOLOG OLACAK ÇOCUK...

Samsun'da.
İstiklâl İlkokulu'nda.
Okudu.
Kızım Tuğba...

Ören yerlerini gezerdik.
Yaz tatillerimizde.
Kızım Tuğba ile.
Onun ilkokul senelerinde...

Birşeyler karalamıştı.
Yazmayı henüz öğrendiğinde.
Birinci sınıfı bitirdiğinde.
Küçücük not defterine...

Okuyacaksınız birazdan kendi yazısıyla.
Onun 7 yaşında yazdığı.
"Kral Midas" başlıklı.
Minicik öyküsünü...

Tamamladı Tuğba.
Temel öğrenimini daha sonra.
Samsun'da.
Tam 17 yaşında...

Sonrasında.
Devam etti Tuğba Yükseköğrenimine.
Wisconsin Üniversitesi'nin.
Sanat Tarihi Bölümü'nde...

Sonunda erişti.
Mesleğine.
Bilkent Üniversitesi'nin.
Arkeoloji Bölümü'nde...

Amerika'ya döndü.
Boston Üniversitesi'nde.
Arkeoloji Bölümü'nde.
Kavuştu Doktora derecesine...

1993-2000 yılları arasında.
Ayanis, Elmalı, Bozburun.
Gâvur Kalesi ve Amorium.
Bilimsel kazılarında çalıştı...

Halen ODTÜ'de Tuğba.
Arkeoloji alanında.
7 yaşında başladığı yazılarına.
40 yaşında devam ediyor halâ...


Tuğba'nın Kral Midas yazısı ve fotoğrafları:
https://photos.google.com/share/AF1QipOVWWj7qy45jqsvycM-r7K23fb7DAZkdCnKUt2zDMpsSkxKUXShz231yrbIoF4tMg/photo/AF1QipMKR-uNuGKZ8U9T5VHW28H7lXQ6HE_-OR_0zeie?key=UkZQZ3FZZmM0ZlZBMU1WdHVJd0dLU04xNUZGX1Zn
.

DÜLÜK...

Garip bir isim Dülük.
Ulaşılabilen bir köy, 10 km kadar uzaklıkta.
Gaziantep'ten tren yoluyla da.
Kara yoluyla da…

Antik ismi Doliche burasının.
İskân görmüş.
Taa Paleolitik dönemden.
Günümüze kadar…

En eski kentlerinden kabul ediliyor.
Burası Anadolu’nun.
İçinde halâ yaşanılan.
Ve halâ barınılan…

Hititler de yaşamış burada.
Asurlular da, Persler de, Romalılar da.
Medler de, Bizanslılar da.
Haçlılar da, Müslümanlar da…

Kutsal bir şehir burası.
Din merkezi.
Tanrı Teşup’un.
Hititlerden beri…

Fırtına tanrısıdır.
Teşup, 2500 yıl önce.
Hitit döneminde.
Bir elinde balta, öbüründe şimşek’le…

Yine önemli bir din merkezidir.
Doliche.
Hititler’den sonra da.
Helen meddeniyetinde de…

Tanrı, Zeus Dolicheus’dur.
Helenistik dönemde.
Jupiter Dolichenus’dur.
Roma medeniyetinde…

Simgelenir yine bir boğayla.
Ve bir elinde balta’yla.
Diğerinde de şimşek'le.
Tanrı Doliche bu dönemlerde…

Bulundu ilk Mithreum tapınağı burada.
Çok yeni bir zamanda, 1997 yılında.
En büyük kutsal alandır Roma’lılarda.
Kebertepe’nin altındaki mağaralarda…

Hititlerde Tanrı Teşup’a.
Helenlerde Tanrı Dolikhe’ye.
Romalılarda Tanrı Mitra’ya.
Günümüzde ise geliyorlar Dülük Baba’ya…

Ejderha öldüren Teşup’tan.
Tayfun öldüren Zeus’a.
Boğa kurban edilen Mitra’dan.
Dülüktepe’deki Ejder Baba’ya…

Değişen bir şey yok ortada.
Binlerce yıl atlansa da.
Dinî açıdan çok çok önemli bir yer aslında.
Dülük, ismi biraz garip olsa da…


Dülük Fotoğrafları:
https://photos.google.com/share/AF1QipNelg-bqOufs0ABdCqLP6iLilOon7x1Vz44tdID0vYEeB2Ehw3VXtKPjcp7w_Nz9A/photo/AF1QipMqGnjAL65WBuRmXefliDF79qTAjreXllCNIzT4?key=S2pGQ3Y3SHZ0SEo0c2d5NjUxb1pJX0tqVU9VOXNn
.

PİRİN MAĞARALARI...

Doğma büyüme Adıyaman’lıdır. 

Babam, Yusuf Besim Tanyeri… 

Anlatırdı çocukluğumuzda. 

Adıyaman’daki Pirin mağaraları’nı. 

Ve vurgulardı bize. 

Onların ne denli önemli olduğunu… 

Adıyaman’a gitmiştim. 

1957 yılı yaz tatilinde. 

11 yaşındaydım o dönemde. 

Birlikte gitmiştik Pirin mağaraları’na. 

Amcamın oğlu Hasan ile… 

Oldukça sıcaktı o gün. 

Kent’e çok yakındı Pirin. 

Bir takım boşluklara girip, çıkmıştık. 

Öyle fazla bir şey de görememiştik… 

Sadece tadını hatırlıyordum. 

Bağından kopartıp, sıcak sıcak yediğimiz. 

Koca taneli beyaz üzümün. 

Ve de üzerine içtiğimiz buz gibi suyun… 

 Meğerse nekropol alanıymış burası. 

Perre Antik Kenti'nin. 

Perre de 5 büyük şehrinden biriymiş. 

Kommagene Medeniyeti'nin… 

Bu nekropolü tekrar gezdik. 

Son Bayram tatilinde. 

Adıyaman’da. 

Tam 54 yıl sonra… 

Adıyaman’ın hemen yanı başında. 

3 km kadar uzağında. 

Antik mezarlar oyulmuş kayalara. 

Birçok sayıda... 

Gün batımına yakın ulaştık buraya. 

Perre mezarlıklarına. 

Kısa sürede gezdik, dolaştık. 

Mezarların mimarisine hayran kaldık… 

Adıyaman’a gelen çoğu kimse bilmiyor. 

Buranın önemini. 

Yalnızca Nemrut dağına tırmanıyorlar. 

Burayı hep pas geçiyorlar… 

Ben de buranın değerini anladım sonunda. 

54 sene sonra. 

Rahmetli babam anlatmıştı da. 

Ben anlamamıştım gençlik çağımda… 

PirinMağaralarıfotoğrafları: 

https://photos.google.com/share/AF1QipPgxFKGsGDXpaSEFP_umn4NQxR9JDdSWXZ4Z_f0S9STJhxIZFb32aFxH2Au_nLZtg/photo/AF1QipOoxK9tKtmC6xvL3ToZRtUSgfezCUtyL2EFPGmB?key=Z1UtSEVNY2dJeDJnbnIwWTBHcGtMLW02RDdZUEJn

veya:

https://photos.app.goo.gl/MdC7Ae8rpZZpPQpg9