ŞAH HATAYİ...

 

Hatai'yem al atluyam

Sözü şekerden datluyam

Murtaza Ali zatluyam

Gaziler deyin şah menem

Şah Hatayi

....................

Son yazım Bloğumdaki.

Anlatmıştı Erdebil İrandaki.

Şeyh Safiyüddin Türbesi'ni.

Ve yeni bir Tarikat düzenini...

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2026/03/safiyuddin-erdebili-turbesi.html

Safeviyye Tarikatı.

Kuruluşu 1300 yıllarıydı. 

Aradan 200 yıl geçti.

Tarikat Şiileşti, 1501 yılına gelindi...

Şah İsmail Tebriz'e girdi.

Taç giyip kendini Şah ilan etti.

Kuruldu Tebriz'de bir Safevi Devleti.

Bu Devleti kuran ilk kişi.

Şah İsmail idi...

Şah İsmail, 1487 Erdebil doğumluydu.

İran, 800 yıl Araplar tarafından yönetilmişti.

Şah İsmail, toplumu bir çatıda birleştirdi.

Tek ülke haline getirdi...

Safevi Devleti'nde 

Saray dili Türkçe'ydi.

Farsça da hem halk diliydi.

Ve hem de Bürokrasi lisanı idi...

Şah İsmail, 1524 senesiydi.

36 yaşında, Tebriz'de vefat etti.

Kurduğu Safevi Hanedanlığı.

Devam edişi 200 yıldan fazlaydı...

Şah İsmail, Anadoluda da Şiiliği.

Yaymak istemişti.

Osmanlı ile Çaldıran'da çatışmaya girdi.

Ama 1514'te Yavuz Sultan Selim'e yenildi...

Bu yenilgiden sonra.

Ölümüne kadar geçen 10 yılda.

Şah İsmail girmedi hiçbir savaşa...

Safevi Devleti ondan sonra.

İlerleme kaydetti hızla yıllar boyunca.

Zenginleşti ticaret ve satışlarla.

Gelişti kültür, mimari ve sanatla...

Şah İsmail, Safevi Devleti'ni kurmuştu. 

Ama ayni zamanda bir Ozan'dı.

Alevilik ve Bektaşilik geleneği.

Yedi Ulu Ozan'dan birisiydi...

Şah İsmail, Şii alim Lahici'den.

Arapça, Farsça, Kuran, Tefsir dersleri.

Şii mezhep prensiplerini.

Ve Harp tekniklerini öğrenmişi...

Şah İsmail iyi bir Şairdi.

Hatayi veya Hatai.

Mahlasıyla şiirler yazardı...

"Hatayi" nitelendirmesi.

Hatalı, kusurlu anlamlarına gelirdi.

Ve bir tasavvuf mütevazılığı ile.

Kendisini ederdi ifade...

Hatayi, bir Devlet hükümdarıydı.

Azeri Türkçesi bilir, konuşur, yazardı.

Anadolu halkıyla bağ kurma amacını.

Duygu ve düşüncelerini Şiirle.

İfade ederdi Türkmenlere...

Hatayi Divanı vardı.

Türkçe ve Farsça şiirleri buradaydı.

Dehname'si, On Mektup demekti.

Ve manzum bir Aşk Mesnevisiydi...

Nasihatname'si eğitici bir eserdi.

Müritlerine tasavvufi öğütler verirdi.

En etkileyici şiirlerini.
Halkın anlayacağı hece vezniyle vermişti.

Nesimi'nin etkisindeydi.

Şah Hatayi şiirleri Cem ibadetlerinde.

Yüzyıllardır söylenmekte bağlama ile...

Bir şiirini yazalım.

Sonra kitapları açalım.

Ya da internetten bakalım.

Şiirlerini oralardan okuyalım:

Hatayi'm der mürşidimiz Ali'dir

Açılan gül-i rânâ'mız bellidir

Yükümüz gevherdir, yükümüz lüldür

Her bezirgân bu kâr'a dayanmaz

(Açıklama Mürşid: rehber, 

Gül-i Rana: iki renkli sarı-kırmızı gül

Lül: inci, Bezirgân: tüccar)

Şah Hatayi Fotoğrafları:

https://photos.google.com/share/AF1QipMsXFYwgrql__SopoBzf8xYxBRTZFOOphhUbMCMf7kOyg9DNVsvBvS4RXTJwv-SkQ/photo/AF1QipNyxDzPh7z6Gmb1AxM9gOqaZxkFNRT-zy19_nXk?key=X3VKZnl0NEtOX1luOHI1ZHJPLWNoODYwaWtlNHBn

.

SAFİYÜDDİN ERDEBİLİ TÜRBESİ...

 

- 12 Eylül 2016,  Erdebil-İran -

Şah Rıza Pehlevi zamanıydı.

İran, kuruluşunun 2500. yılını.

1971'de Persepolis'de kutladı...

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2017/12/persepolis.html

Ancak, İran'ın kuruluşu.

Bundan daha eskilere dayanıyordu.

MÖ 3000 yılında başlıyordu.

Ve Elamlar en eski topluluktu...

Sonrasında Medler vardı.

MÖ 625-550 yıllarıydı.

Persleri bir çatı altında toplamıştı.

Ardından Ahameniş İmparatorluğu.

Sasani dönemi MS 224-651 yılları.

İslam döneminin başlangıcı.

637-750 arası Abbasi Halifelikleri...

819-1186, Samaniler, Gazneliler.

1037-1194, Selçuklular. 

Harzemşahlılar, İlhanlılar.

Karakoyunlular, Akkoyunlular.

1153-1497 yılları arasındaydılar...

1500'lerde Modern İran dönemi.

1501-1736 arası Safevi devleti.

Sonra Afşar Hanedanı.

Zend ve Kaçar Hanedanları...

Ve de 1925-1979 arası.

Pehlevi Hanedanı.

Ardından Ayetullah Humeyni. 

Ve İran İslam Cumhuriyeti...

Özetle İran'ınki 5000 sene'yi.

Aşkın bir Devlet deneyimi.

Bunun son üçte biri'nin başlangıcı.

Safavi Devleti'nin kurulması...

Safiyüddin Erdebili.

1252 yılında Erdebil'de dünyaya geldi.

1334 senesinde Hacca gitti.

Döndüğünde Erdebil'de vefat etti...

Safiyüddin Erdebili.

Erdebil'de "Zahediye tarikatı" üyesi.

Şeyh Zahed Gilani'nin damadı idi.

Ve de Zahediye tarikatı müridiydi...

Kayınpederi Zahed Gilani vefat etti.

Şeyh Safiyüddün onun yerine geçti.

Bu Tarikata kendi ismini verdi.

Ve onu "Safeviyye tarikatı"na çevirdi...

Şeyh Safiyüddin Erdebili.

Erdebil'de önemli bir mutasavvıf idi.

Şeyh Safi ve sufi olarak bilinirdi.

Fars, Kürt ve Türk olduğu söylenirdi.

Türkmenler arasında çoktu müridleri...

Tarikatı başlangıçta Sünni-Şafii idi.

Soyundan gelenlerin Liderliğinde.

Şiileşti ve dön'üştü Safevi Devleti'ne.

Safiyüddin Erdebili'nin torunu. 

"Şah İsmail" ile 1501 senesinde...

İşte bu Şah İsmail'in de.

Rolü olmuştu Anadolumuzda.

Aleviliğin gelişmesinde.

Ancak mağlup olmuştu 1514'te.

Çaldıran savaşında. Yavuz Selim'e...

Safeviyye Tarikatı kurucusu.

Ve Safevi Devleti oluşumunun öncüsü.

Şeyh Safiyüddin Erdebili'nin Türbesi.

Erdebil şehrinin görkemli bir eseri...

Alındı bu Türbe, 2010 senesinde.

UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne.

Tuğla yapısı, çini süslemeleriyle.

Bitki motifleri ve ahşap işçiliğiyle...

Şahnişin Kulesi, çinili odası.

Safevi tarzı süsleme sanatı.

Görkemli Şeyh Safiyüddün Hanegâhı.

Ve Safevi Devleti'nin ilk mimarı.

Şah İsmail'in Mezar alanı İran'lı

Sufiler için önemli bir ziyaret alanı...

Safiyüddin Erdebili Türbe Fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipNaR05PvHtFTU5ax6JKhD_aR8tcAoCU-Anj-IJxwrDAXywInZY8c71oQiRmxDOvtg/photo/AF1QipOc7M2g92PS2tyv1fdkMPdSmrab2cN3tGLnOVfT?key=MlhRWDJHcmVvekFBRDlMc1NaY1RxMV9uOExoczRn

.

FİN BAHÇESİ...

 

- 28 Mayıs 2017, Kashan-İran -

Farsça, Bagh-e Fin denilen.

Ya da Türkçesi.

"Fin Bahçesi" olan yerin.

Hiç yok Finlandiya ile ilgisi...

Finlandiya'nın kurulması.

1917 yılı.

Fin Bahçesi ise Safavi döneminde.

Finlandiya'dan tam  327 yıl önce. 

Oluşturulmuş 1590 senesinde...

"Fin" bölgesi İran'da.

İsfahan eyaletine bağlı Kaşan'da.

Kaşan'ın da güney-batı'sında.

Tahran-İsfahan karayolu ortasınsa.

Çok eski bir yerleşim yeri aslında...

Buradaki Fin Bahçesi.

1571-1590'da inşa edilmiş.

1633-1666 yılları arasında gelişmiş.

Nadir Şah zamanında ihmal edilmiş.

Kerim Han döneminde deprem geçirmiş.

Kaçar Saltanatında genişletilmiş.

Pehlevi döneminde Müze eklenmiş...

Burası İran'ın Kevir çölü kıyısında olan.

Kaşan'ın en kurak yerlerinden...

Fin Bahçesi içindeki havuza.

12 kaynaktan su akmakta.

Su kanalları bahçedeki çiçek ve ağaçlara.

Büyük bir canlılık kazandırmakta.

Ve çölde bir vahayı andırmakta...

Fin bahçesi içindeki fıskıyelerden.

Hiçbir pompa kullanılmadan.

Ve yalnızca suyun basıncıyla.

Sahip çok önemli bir çalışmaya...

1852 senesinde.

Kaçar Hanedanı döneminde.

Nasıreddin Şahın emriyle.

Çok sevilen, çalışkan ve zeki.

Ünlü Veziri Emir Kebir'i.

Öldürtmüştü Fin Bahçesinde.

Bahçenin Hamamında bu güzel yerde...

Günümüze kadar aşan 400 yılı

İran'ın en eski bahçesi burası.

Fin Bahçesi, 2012 yılıydı.

Unesco Dünya Mirası listesine alındı.

Akan sularıyla, Havuzlarıyla.

Çiçekleri ve ağaçlarıyla.

Rengarenk tavanları ve hamamlarıyla.

Bahçesi, işlemeli duvarlarıyla...

Köşkleri, çinileri ve kalem işleriyle.

Dünya Kültür Mirası değeriyle.

Kaşhan Eyaleti'nde.

Görülesi bir yer Fin Bahçesi de...

Fin Bahçesi Fotoğraflarım:
https://photos.google.com/share/AF1QipNG_EMy7TaBvC5TXuLxBPjlKtGVQLdTqoFAiFcYpG_wWnWZpobOLY6Hh7qMOO8tlg/photo/AF1QipOSypSibTmq06SHK_TstN0_8oppOum47NRdBitI?key=WFBFSm9pZ3NpNmlEWDBhYWduRUMwc0gzRExxalF3

.

CLAROS...

 

- 9 Eylül 2025, Claros-İzmir -

"Pagos'ta oturacak olanlar

üç hatta dört kat daha mutlu olacaktır"

Claros'lu kehanetcilerin yorumu

....................

Claros, bir kehanet merkezi.

Kuruluşu MÖ 1300 seneleri.

Geç Tunç çağı dönemi.

Yani 3300 yıl öncesi...

Claros'un asıl yükselişi.

İyonlar dönemi.

Claros'un ortadan kalkması.

MS 4. yüzyıl dolayları...

Mitolojik öğreti.

Truva Savaşı'nın kahini.

Apollon'un oğlu Kalkhasın.

Bu Kehanet Merkezini.

Claros'ta başlattığını yazar... 

Claros'un İzmir'e 

Uzaklığı 54 kilometre.

Claros'un hemen yakınında.

İki antik kent bulunmakta. 

Colophon 13 km ve Notoion da.

Claros'a hemen 1.5 km yakınlıkta... 

Claros'un gelişmesinin nedeni.

Colophon ve Notion antik kentlerinin.

Buraya destekleri ile ilgili.

Claros, Delfi ve Didim'den sonra en önemi.

Döneminin üçüncü  kehanet merkezi...

Claros bir şehir değil.

Bir bilicilik yani kehanet merkezi.

Apollon tapınağı da burada.

Artemis tapınağı da Claros'ta...

Claros Tapınağı en görkemli zamanını.

MÖ 4. ve 2. yüzyıllar arasında yaşadı.

Roma İmparatorluğu.

Zamanında da önemini korudu.

Roma İmparatorlarının  bazıları da.

Claros Kehanet Merkezine başvurdu...

Pausanias'ın yazdığına göre.

B. İskender, MÖ 333 senesinde.

Gelir antik Smyrna yöresine.

Avlanmaya gider Pagos dağı eteklerine...

Pagos günümüzde Kadifekale'dir.

B. İskender avda yorgun düşer.

Nemesis Tapınağı yakınında.

Yatar ve uyur ulu bir Çınar altında...

Uyurken rüyasında su perileri gelir.

Ona burada yeni bir kent kurmasını söyler.

B. İskender  gördüğü rüyayı anlatır.

Rüya Claros'daki kahinlere iletilir...

Claros kahinleri rüyayı yorumlar.

Pagos tepesi eteklerine yerleşen insanlar.

Başka yerde yaşayanlardan üç-beş defa.

Daha fazla mutlu olacağını söylerler...

Pagos tepesi etekleri.

Yani Kadifekale ve çevresindeki.

Bu alana B. İskender'in emri ile.

Yeni İzmir kenti kurulur bu bölgede...

İzmirliler de bundan sonra.

Yaşamaya başlarlar burada.

Diğerlerinden daha da.

Mutlu hem de üç-beş defa...

Claros antik bölgesi Fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipNWdpSLku_2-99o6x0h_ifNT-dMotWG5YsWz9N3FLveOO3xaq6Eygg33LLdB-UNUQ/photo/AF1QipNO8EktXv020NsJEW1FB1n09bcNUuf5tD_AnxeX?key=Zld5UjFVZEM1cjJlZWVFUkdkZzVFNmFuTHg0eGp3

.

DOKTORLARA TEŞEKKÜR...

 

- 14 Mart 2026 -

Dünyaya gözümü açtıktan sonra.

Gelene kadar geçen 70 yılda.

Karşılaşmadım hiç bir hastalıkla.

Önemsiz olan birkaçından başka...

70 yaşımı aştıktan sonra.

Gelmeye başladı hastalıklar başa.

Önemlisi, az önemlisi aralıklarla.

Bakmaksızın yaşıma, durumuma...

Hastaneler, hekimler, muayeneler.

Tetkikler, reçeteler, kontroller.

Girişimler, laboratuarlar, raporlar.

İlaçlar, cihazlar, ameliyatlar.

Yatmalar, pansumanlar, taburcu olmalar... 

Bugün, 14 Mart Tıp Bayramı.

Hekimlerimizi yürekten kutlamalı.

Bir gün olsa bile onları hatırlamalı.

Bizleri iyileştirmek için çabaları.

Takdir edilmeli, yürekten alkışlanmalı...

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2016/03/doktoru-alkislamak.html

Ben de Tıp Bayramında, bu özel günde.

Beni sağlığıma kavuşturan Hekimlere.

Ve iyileşmemde emeği geçen herkese.

Teşekkür ediyorum minnetlerimle...

Dr. Sait Ada

Dr. Neşe Çelebisoy

Dr. İlhan Erkan

Dr. Enis Alpin Güneri

Dr. Sema Güneri

Dr. Özhan Göldeli

Dr. Ahmet Ömer İkiz

Dr. Süleyman Men

Dr. Mehmet Uğur Mungan

Dr. Mehmet Öfgeli

Dr. Haluk Özen

Dr. Levent Naci Özlüoğlu

Dr. Halit Pınar

Dr. Osman Saatçi

Dr. Ömer Topalak

Dr. Kaya Yorgancı

Tüm Meslektaşlarımın

14 Mart Tıp Bayramını kutluyor,

Hepsine sağlık ve başarı diliyor,

Kutsal emeklerine saygı duyuyorum.

.

YAŞAR MÜZESİ...

 

- 3 Şubat 2026, Alsancak-İzmir -

Durmuş Yaşar, 1889'da

Doğdu Rodos'ta.

Babası ticaretle uğraşıyordu.

Annesi et ve süt üretiyordu.

Kök boya işi ile ilgileniyordu...

1905'de 16 yaşındaydı.

Babası dünyadan ayrıldı.

Durmuş Yaşar işin başına geçti.

Babasının işini genişletti...

1920'lerde Türklere baskılar arttı.

1927'de Rodos defteri kapandı.

Mübadil olarak İzmir'e geldi.

Kemeraltı'nda işyeri açtı.

Durmuş Yaşar Müessesesini kurdu...

1930'larda boya satışına başladı.

1941'de kendi Boya Atölyesi'ni açtı.

Sanayi yatırımlarına başladı. 

1954'te Boya üretim tesisi açıldı...

DYO ismini kullanmaya başladı.

Bu ülkemizin ilk Boya Fabrikasıydı.

Pınar Süt kuruldu 1973 yılıydı.

Tarım ve hayvancılığa başlandı.

Besin ürünleri imalatı yapıldı.

Geniş bir Holding ağı yapılandı...

DYO Resim yarışmaları.

1967 senesinde başlatıldı.

DYO'nun kuruluşunun 13. yılıydı.

60 yıldır halen devam etmekte.

Birçok yeni ressam yetişmekte...

Türkiye'nin ilk özel Resim Müzesi.

Bir Yaşar Kültür Vakfı işletmesi.

Alsancak'ta eski bir İzmir evinde.

Girdi hizmete 1985 senesinde.

Açılışından geçen 40 yıl süresince.

Ev sahipliği yaptı 286 Resim Sergisine.

Bu yeterli değildi.

Yeni bir Müze gerekliydi.

Alsancak'ta 1895 yılı yapımı.

130 yıllık eski bir Un Fabrikası.

Arazisiyle birlikte satın alındı...

2014'te verildi yeni bir Müze kararı.

2017 yılında çalışmalar başlatıldı.

Röleve ve restorasyonları yapıldı.

Fabrikanın özgün mimarisi korundu.

Depreme karşı dayanıklı kılındı.

2022 yılında çalışmalar tamamlandı...

Üç katlı ve 6 dönüm kapalı alanı.

2.5 dönüm Sergileme sahası.

Ve 350 kişilik Konferans Salonu.

Selçuk Yaşar'ın doğum gününde.

17 Ocak 2026 tarihinde.

Açıldı "Yaşar Müzesi" ismiyle...

Giriş katındaki alanda.

DYO yarışması eski resimleri bulunmakta.

60 yıllık yarışmanın bazı eserlerine.

Renkler içinde burada yer verilmekte...

İkinci kata gelindiğinde.

Anadolu'nun renkli şekillerine.

Geometrik desenleriyle.

Yer ayrılmış eski kilimlerine...

Üçüncü katta da.

Neolitik dönemden Selçukluya.

Toprak, cam, tablet gibi çok sayıda.

Arkeolojik eserler bulunmakta...

Eski bir Un Fabrikası seçilmiş.

Büyük emek verilmiş.

Yaşar Holding adına yakışan.

Güzel bir Müze meydana getirilmiş...

Yaşar Müzesi Fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipMPM4ZeZizKi0BS5a4rvKhwPbHbWeRWefuZ7Jwssxs_OUHbN3vT5TtDRm8KohyvHg/photo/AF1QipO1ru17k9UbJHCUw3PEcPYldz0t7hmTfPaDx6p2?key=emhxVFBJbUh3VTc3LUZoeHFxVXpCbUhsaERiUEln

.

ALAÇATI PAZARYERİ CAMİSİ...

 

- 25 Eylül 2025, Alaçatı-İzmir -

Alaçatı, İzmir'in bir kazası.

İnsanla dolu tüm yaz ayları.

Sakin sonbaharı ve de kışı...

https://yucel-tanyeri.blogspot.com/2014/09/alacati.html

İstanbulluların çok sevdiği yer.

Köşkler, bahçeler, eski evler.

Gece kulüpleri, butik oteller.

Lokantalar, meyhaneler, kafeler...

Yazın yer bulamazsınız.

Kalabalıktan dolaşamazsınız.

Oldukça para harcarsınız.

Ama yine de memnun ayrılırsınız...

Bir de Camisi vardır.

1830'da temeli atılmıştır.

Rum Ortodokslar yaptırmıştır.

1874'te Meryem Kilisesi adıyla açılmıştır...

1920'li yıllarda. 

Zorunlu Mübadele yapıldığında.

Cemaati Yunanistan'a göç ettiğinde.

Bu Kilise çevrilmiş Cami'ye.

Pazaryeri Camisi ismiyle...

1924 yılında Kilise kapatıldığında..

Freskler üzeri kapatılmış badanayla.

Kimse de görmemiş onları bir daha.

Freskler de korunmuş yıllarca...

2010 yılında.

Başlandığında restorasyona.

Badana silinerek kaldırıldığında. 

Freskler çıkmış tüm güzelliğiyle ortaya... 

Ayni mekanda Cami ve Kilise.

Günümüzde ayrılıyor bir perde ile.

İnanç duyan insanlar her iki dine de.

İbadet edebiliyorlar ayni yerde...

Alaçatı Pazaryeri Fotoğraflarım:

https://photos.google.com/share/AF1QipM234FIrqmOdqSEchNkzW8IzQ8AJBIGoZaTXTHAbjAj73ePmXHxLPqjExfWOHGCCg/photo/AF1QipM-Cj7hdUwRpLR8QAQarj4A4WK8IsRBewcKq80a?key=cHFnZWI4dkZSZkl5V1NoTHRzeFJrM25sT2swOWZB

.