"Bir mefkureye bağlananlar,
gayeleri uğurunda her türlü
zahmet ve fedakarlıktan zevk alacaklardır".
M. Kemal Atatürk
Türkocağı-Aydın 3.02.1931
....................
Osmanlı dönemi, 1912 yılıydı.
Balkan Savaşı vardı.
Türkçülük akımı yaygındı.
İkinci Meşrutiyet zamanı.
İttihat ve Terakki Fırkası kaynaklı.
Kuruldu Türk Ocakları...
Türk Ocakları, 1918 senesinde.
İstanbul'un işgaliyle.
Çalışamaz hale gelseler bile.
Aktiftiler Kurtuluş mücadelemizde...
Cumhuriyet ilanı sonrası.
Türk Ocakları yeniden açıldı.
Bu defa Ocak sayıları da artmıştı.
Ziya Gökalp, Reşit Galip adlı.
Aydınlar ve H. Suphi Tanrıöver,
Ahmet Ağaoğlu gibi Türkçüler.
Türk Ocakları'nda başa geldiler...
Türk Ocakları çalışmalarını.
Türk Dili ve Milli Tarih konuları.
Üzerinde yoğunlaştırdı.
Amaç halka Türk bilincini aşılamaktı...
10 Nisan 1931 Cuma.
Yapılan Türk Ocakları Kurultayında.
Türk Ocakları'nın kendini feshetmesi.
Ve CHF ile birleşilmesi kararı verildi...
Cumhuriyet Halk Fırkası.
Üçüncü Olağan Kurultayı.
10-18 Mayıs 1931'de Ankara'da yapıldı.
Ve Halkevlerinin açılması kararlaştırıldı...
19 Şubat 1932 tarihinde.
Başta Ankara olmak üzere.
Tam 14 Vilayet merkezinde.
Halkevleri açıldı yapılan törenlerle...
Bunlar Afyon, Ankara, Aydın.
Bolu, Bursa, Çanakkale, Denizli.
Diyarbakır, Eskişehir, İstanbul.
İzmir, Konya, Malaya ve Samsun'du...
Dr. Reşit Galip.
Halkevlerini kurma görevini almıştı
Halkevlerinin temel amacı.
Bir toplum (halk) projesi olmasıydı...
Cumhuriyetin halka anlatılması.
Getirdiği kazanımların tanıtılması.
Çağdaş bir toplum kurulması.
Birlik ve beraberliğin sağlanması.
Kültürlü bir toplum yaratılması.
Milli ülkülerin belletilmesi amaçlıydı...
İlk başta 14 olan Halkevi sayısı.
Yedi yıl sonra, 1939'da 373'e ulaştı.
Hepsinin de görkemli binaları vardı.
Kentlerde, ilçelerde organize olmuşlardı.
Belli programlarla toplanıyorlardı...
Konferanslar, Konserler, Sergiler.
Kurslar, Balolar, Temsiller, Resimler.
Çeşitli Sporlar, Okumalar, Şiirler.
Bayramlar, Müze ve Kütüphaneler.
Halkevleri ile iç içeydiler...
Bilim, Kültür, Edebiyat.
Müzik, Tarih, Spor, Sanat ile.
Bir araya geliyordu Halkevinde.
Anadolu Rönesansı ilkesiyle...
Epeyce yol alındı.
Kültürel devrim başlamıştı.
Atatürk, 1938'de aramızdan ayrılmıştı.
İnönü de bu devrime sahip çıkmıştı...
1950 senesiydi, 478 tane Halkevi.
4322 tane Halkodasına erişilmişti.
İşler de oldukça iyiydi
Bu arada iktidar da el değiştirmişti...
8 Ağustos 1951 tarihinde.
Bir yasa teklifi kabul edildi TBMM'de.
11.09.1951'de Resmi Gazete'de.
Yayınlanan 5830 sayılı Kanun ile.
Tüm Halkevleri kapatıldı Türkiye genelinde.
Ve malları devredildi hazineye...
1960'tan sonra alınan bir kararla.
Yeniden açıldı Türk Kültür Derneği adıyla.
Olağanüstü Kurultay'da 21 Nisan 1963'te.
Yeniden dönüştürüldü Halkevlerine...
12 Eylül 1980 tarihinde.
Halkevleri yeniden kapatıldı.
Tüm varlıklarına el konuldu.
Yargılamada tüm üyeler beraat etti...
Rahmetli babam da.
1933 yılında Sinop'ta.
Aktif bir üye idi Sinop Halkevi'nde.
Oynamıştı, rol almıştı çeşitli temsillerde:
"Köy Enstitüleri" projesi.
Cumhuriyetin bir Milli Eğitim hamlesiydi.
"Halk Evleri" düşüncesi.
Türk toplumu için Kültür yükselmesiydi...
Her iki hamle de çok güzel amaçlar haviydi.
Bu anlayış ancak 25 yıl devam edebildi.
1950'lere gelindi.
Her iki proje de maalesef sona erdi...
Halkevleri Fotoğraflarım (tümü internetten):
.
Hayranlıkla ve özlemle okudum, emeğinize sağlık.
YanıtlaSilSema Soykan'ın Keşke adlı romanını okumuştum bu hafta, üzerine sizin yazınız geldi. Bu ülke için, aydınlık için mücadele veren tüm büyüklerimizin ruhu şad olsun. Çok teşekkürler Yücel abiciğim.
YanıtlaSilHalkevlerinde öğretmenlik yapmış bir beyefendi hastam olmuştu sanırım 15 yil kadar önce. Kibar ve gururlu duruşunu hiç unutmuyorum. O görevini layigi ile yapmış bir insanın duruşuna sahipti. Yaşlıyı ama şikayetçi de değildi. Torunu getirmişti işitme şikayeti ile. Keyifli bir sohbetti.
YanıtlaSilElinize sağlık Yücel ağabey 🙏 Teşekkürler emeğiniz ve animsattiklari icin.
LEVENT Özlüoğlu
Çorum'un Osmancık İlçesinin (Seciğen)=Çampınar köyünde 1934 yılında doğdum.Köyümüzün Meydanın da büyük bir Halkevi binası vardı.
YanıtlaSilSevgili Yücel Bey, tarih bilincine katkılarınız çok değerli. Yaşı yeten yetmeyen herkese bir döneme ait önemli bir anımsatma. Hele fotoğrafların naifliği...
YanıtlaSilBu güzel ülke için, vatandaş için ortaya konulmuş projeler dün de bugün de
YanıtlaSilyok edildi, yok sayıldı. Halk evleri de bunlardan biri.
Can Yücel'im, Halk Evleri hakkında bu bilgilendirici yazını iç geçirerek, yüreğim daralarak okudum. Kalemine sağlık.
Halk Evleri için emek vermiş olan babacığını da rahmetle anıyorum.
Yok edilmeye Direnmek adına Adnan Yücel'in dizeleriyle teşekkürümü ileteyim.
"Saraylar saltanatlar çöker
kan susar birgün
zulüm biter.
menekşelerde açılır üstümüzde
leylaklarda güler.
bugünlerden geriye,
bir yarına gidenler kalır
bir de yarınlar için direnenler... "
Özkan Tamer
Dr.Erdoğan İnal Bu kadar çok ulusun içiçe olduğu bir ortamda durumumuz yine de iyi olacak.Din dil kökenin bu kadar içiçe olduğu başka bir toplum yoktur bu Dünyada.Atarürkün başarısı burada açıkça görülüyor.
YanıtlaSilSizin de dediğiniz gibi, Anadolu Rönesans ında, Halk Evlerinin rolü çok olmuştur, tıpkı Köy Enstitüleri gibi.
YanıtlaSilDr. Osman Nuri Cengiz.
SADİ SUBAŞI- Sevgili Yücel, hafızalarımızda küllenmiş HALK EVLERİNİ yeniden hatırlattığın için teşekkür ederim. Bu konuda emeği geçen babanıza da rahmet diliyorum.
YanıtlaSilBen, 1980 öncesi Halkevi Başkanlığı yaptım.Hatta iki Tiyatro eserinde oynadım.
YanıtlaSilHocam kesin olmamakla birlikte "Bir halkevi bandosu" adlı fotoğraf o zamanki Sinop Atatürk Büstü, geri plandaki de Sinop Şehir Kulubü olabilir
Teşekkürler Hocam...Av.Fikri
Hocam içim burkularak okudum, her güzel gidişatı engellemekte üstümüze yok.Saygi değer Atamız ve kıymetli babanızın mekanları cennet olsun. Teşekkürler Hocam.Nihal
YanıtlaSil