YÜCEL TANYERİ

Ben, Yücel Tanyeri
Duydum ki merak ediyormuşsunuz,
Hususi hayatımı,
Anlatayım:
Evvela hekimim, yani
Büyücü falan değilim.
Burnum var, kulağım var,
Pek biçimli olmamakla beraber.
Lojmanda otururum,
Üniversitede çalışırım.
Ne başımda bulut gezdiririm,
Ne sırtımda mühr-ü nübüvvet.
Ne İngiliz kralı kadar
Mütevaziyim,
Ne de Celâl Bayar'ın
Sabık ahır uşağı gibi aristokrat.
Ispanağı çok severim
Puf böreğine hele
Biterim
Malda mülkte gözüm yoktur.
Vallahi yoktur.
Orhan Veli ile Melih Cevdet'tir
En sevdiğim şairler.
Bir kızım vardır,
İki de torunum pek muteber;
İsmini söyleyemem
Çiçekle uğraşanlar bulsun.
Ehemmiyetsiz şeylerle de uğraşırım,
Ne bileyim,
Belki daha bin bir huyum vardır.
Amma ne lüzum var hepsini sıralamaya.
Onlar da bunlara benzer...


Beni, benden iyi anlatan Orhan Veli'ye teşekkürlerimle...

30 Ocak 2026 Cuma

ÖZ SOY OPERASI...

 

- 19  Haziran 1934, Halkevi-Ankara -


Yıllar süren savaşlar bitmişti.
Lozan anlaşması imzalanmıştı.
Cumhuriyet ilan edilmişti.
Yepyeni bir ülke meydana gelmişti...

Memleket harap ve bitap durumdaydı.
Osmanlı borçları devam etmekteydi.
Ekonomi iyi değildi.
İnsan kaynakları azalmıştı.
Okuma-yazma oranı çok azdı...

İlk on yılda epey yol alındı.
Toplumsal, kültürel, hukuki, iktisadi.
Tarımsal önemli düzenlemeler yapıldı.
Okullar, Üniversiteler açıldı...

Cumhuriyetin daha ilk yıllarında.
Eğitimde, tarımda, sporda, sağlıkta.
Bilimde, mühendislik ve sanatta.
Yurt dışına tam 170 öğrenci.
Birer kıvılcım olarak gönderildi.
Eğitimlerini aldı ve hepsi,.
Birer alev gibi geri gelmişti...

Cumhuriyetin 10. yılından.
Tam bir sene sonra, 1934 yılında.
İran Şehinşahı Rıza Pehlevi.
Türkiye'ye davet edilmişti...

Şah Rıza Pehlevi, Türkiye'de.
Bir ay kadar kalacaktı.
Ülkemizi gezip, gelişimleri görecekti.
Atatürk çok önemsiyordu bu ziyareti...

Ankara ziyaretinin son gününde.
Bir sürpriz yapmak istiyordu Pehlevi'ye.
Türk-İran dostluk ve kardeşliği.
İçin özgün bir Opera sergilenmeliydi...

Sorbonne Üniversitesi mezunu.
Münir Hayri Bey oyunun metnini yazacaktı.
Paris'te klasik müzik eğitimi tamamlamış.
A. Adnan Bey de bestesini yapacaktı.
Bu, ilk Türk Operası olacaktı.
Bunun için iki ay kadar bir zaman vardı...

Atatürk, bu Operanın konusunu belirledi.
Firdevsi'nin Şehname'sini seçmişti.
Şehnamede, Tur (kurt) ve İraç (aslan) isimli.
İkiz kardeşin dostluğu simgelenecekti...

31 yaşındaki Münir Hayri Bey.
Ve 27 yaşında Ahmed Adnan Bey.
Çalışmalara hemen başladılar.
Orkestra, Riyaseti Cumhur Bando heyeti.
Ve Koro, Ankara Kız Lisesi öğrencileri idi...

Liberettoyu Münir Hayri Bey yazdı.
Atatürk önemli bazı değişiklikler yaptı.
Ahmed Adnan Bey müziği besteledi.
Orkestra ve Koro defalarca bir araya geldi.
Dansları ve Koreografileri.  
Selim Sırrı Bey'in iki kızı yönetti.
B. Terbiyesi Enstitüsü öğrencileri dans etti. 

Ve iki ay çok kısa zamanda bitti.
19 Haziran günü Halkevi'ne gelindi.
Atatürk ve Şah, "Özsoy" isimli.
İlk Türk Operası'nı birlikte izledi...
 
Hakan Feridun rolünde 
Bariton, Nurullah Şevket Bey.
Hatun (Ulu Ana) rolünde
Soprano, Nimet Vahit Hanım.
Ve Ayşım rolünde de.
Soprano, Semiha Hanım oynuyorlardı.

Şehname'de Türk-İran dostluğu vurgulanır.
Oyunda, Hakan Feridun'un ikiz oğlu vardır.
Tur (Kurt) ve İraç (Aslan)'ın yolları ayrılır.
Hakan Feridun, onları birleşmeye çağırır.
Bu Türk-İran dostluğunu çağrıştırır...

Oyunun sonunda Tur (kurt) sorulunca.
Sahnedeki oyuncular Atatürk'ü gösterir.
İraç (aslan) sorulduğunda da.
Yanındaki Rıza Pehlevi işaret edilir...

Bu jest karşısında Şah çok duygulanır.
İran Şahı ayağa kalkar.
Ve Atatürk'e "kardeşim" der, sarılır.
İlk Türk Operası da böyle son bulur...

Daha sonra iki Devlet Başkanı.
Dışişleri Bakanlığına giderler.
Orada Türk-İran dostluğu temeli atılır.
Üç yıl sonra Sadabad Paktı imzalanır...

Birkaç yıl sonra Türkiye, İran.
Irak ve Afganistan.
Dördü bir araya gelirler.
Sadabad Paktı ile dostluklarını perçinler...

Hep "Yurtta Barış, Cihanda Barış".
Diyen Atatürk başarmıştır.
Sadabad Paktı kurulmuştur.
Dört ülke dostlukla birlikte olmuştur...

Köprünün altından sular akar.
İmzalanan kağıtlar rafa kalkar.
Herkes ebedi uykusuna yatar.
A. Adnan  Bey'in notaları baki kalır...

 
Özsoy Operası Fotoğrafları (Hepsi İnternetten):

Özsoy Operası anlatımı (Video):

.

6 yorum:

  1. Tek kelime sınırlama olduğunu varsayalım ve elbette emek verenlere saygi ile tek kelimede özetleyecek VİZYON diyorum. Saygılarımla ve minnetle anıyorum, aniyoruz❤️
    LEVENT OZLUOGLU

    YanıtlaSil
  2. Dr.Erdoğan İnal O yıllarda o ortamda olağanüstü bir sunum bu yüzümüzün batıya döndüğünün işaretlerinin biri...

    YanıtlaSil
  3. Ne diyebilirim bu ozaman imkansızlıklarda yapılan her yeni duyduğum veya okuduğum her bilgi benim ATATÜRK 'e hayranlığımı bağımlılığımı bir kat daha artıyor. Nurlar içinde yat ATATÜRK'üm.

    YanıtlaSil
  4. Atatürk um Dünyaya sizin gibi biri daha gelmedi gelmeyecektir hele davetiye leri kabul etmeyip onların size gelmelerini istemeniz müthis sizi çok arayıp özlüyoruz mekanınız cennet olsun 🙏🏽. Teşekkürler Hocam Nihal

    YanıtlaSil
  5. Hocam sayenizde neler öğreniyoruz,Atamızın ne kadar olağanüstü bir insan olduğunu hergün daha da üstüne eklenerek anlama şansımız oluyor ,gönül isterdi ki operanın ses kayıtları olsun ve dinleme şansımız olsaydı,,,

    YanıtlaSil
  6. Sn.Yücel Tanyeri bey , bu çok değerli olayı bizlere tanıttığınız ve Atatürk ' ün ne kadar büyük bir insan olduğunu bir kere daha görmemize yardımcı olduğunuz için çok teşekkür ederiz.Ellerinize sağlık.
    Doğan Emirli

    YanıtlaSil