YÜCEL TANYERİ

Ben, Yücel Tanyeri
Duydum ki merak ediyormuşsunuz,
Hususi hayatımı,
Anlatayım:
Evvela hekimim, yani
Büyücü falan değilim.
Burnum var, kulağım var,
Pek biçimli olmamakla beraber.
Lojmanda otururum,
Üniversitede çalışırım.
Ne başımda bulut gezdiririm,
Ne sırtımda mühr-ü nübüvvet.
Ne İngiliz kralı kadar
Mütevaziyim,
Ne de Celâl Bayar'ın
Sabık ahır uşağı gibi aristokrat.
Ispanağı çok severim
Puf böreğine hele
Biterim
Malda mülkte gözüm yoktur.
Vallahi yoktur.
Orhan Veli ile Melih Cevdet'tir
En sevdiğim şairler.
Bir kızım vardır,
İki de torunum pek muteber;
İsmini söyleyemem
Çiçekle uğraşanlar bulsun.
Ehemmiyetsiz şeylerle de uğraşırım,
Ne bileyim,
Belki daha bin bir huyum vardır.
Amma ne lüzum var hepsini sıralamaya.
Onlar da bunlara benzer...


Beni, benden iyi anlatan Orhan Veli'ye teşekkürlerimle...

20 Mayıs 2023 Cumartesi

1919-23 DESTAN...

 

- 15 Mayıs 2023 Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi, İzmir -

Ve...
ve bebeğine sarılıp dönedurduğu
yer döşeğinden başka
bir de...
bir de bir çift öküz ve kağnısı vardı topu, topu.
Bir ses duydu, döndü ardına...
"Abooov..."
"Atlılar, atlılar, atları rüzgâr kanatlılar"
                                                  Nazım Hikmet

.....................

Gürol Sözen, 1940 yılında.
Doğdu Konya'da.
İstanbul Üniversitesi,
Edebiyat Fakültesi.
Sanat Tarihi.
Bölümünü bitirdi...

Çeşitli Gazetelerde.
Ve değişik Dergilerde.
Yazı, şiir, çocuk öyküleri.
Kültür ve Sanat yazıları yazdı...

1960 senesiydi.
İlk Resim Sergisini.
Kadıköy Gençlik Kitabevi.
Galerisinde sergiledi...

Çok çeşitli.
Sanat etkinliklerine katıldı.
AkSanat'ı kurdu.
Bu Merkezin Sanat Yönetmeniydi...

Mayıs ayının ilk günlerinde.
Ahmed Adnan Saygun Merkezi'nde.
"1919-23 Destan ve Onlar" Sergisiyle.
Cumhuriyet'in 100. senesinde.
Birlikteydi İzmirlilerle...

Gürol Sözen'in bu Sergisi.
Sanatçının 50 yıldan beri.
Kapsıyor, çizdiği resimleri.
Ve eşlik eden şiirleri...

Sanatçı.
Savaşın kanlı yanını.
Değil, Anadolu halkı.
Çoluğu-çocuğu, yaylası.
Genci, yaşlısı, atlısı.
Bulutu, kuşları, rüzgârı.
İle çizmiş destansı ağıtını...

Sanatçı.
Cumhuriyetin 100. yılını.
M. Kemal ve Türk halkının.
Başkaldırışı ve bizlere bıraktığı.
Anlatıyor bir büyük mirası... 

Bu boyutta.
Ve yeryüzü coğrafyasında.
Yazılmış yoklukla, yoksullukla.
Ve benzeri olmayan bir destanla...

Ceyhun Atuf Kansu.
Fazıl Hüsnü Dağlarca.
Nazım Hikmet, Yunus Emre.
Şiirleriyle ve...

Gürol Sözen resimleriyle.
Muhteşem bir sergileme.
Cumhuriyetin 100. yılında.
Ahmed Adnan Saygun'da... 


1919-23 Destan ve Onlar Sergisi fotoğraflarım:
.

17 Mayıs 2023 Çarşamba

STRATONİKEİA...

 

- 7 Mayıs 2023, Eskihisar-Yatağan -

Bu şehir eski zamanda öyle mamur imiş ki  insan hayran kalır.  Özellikle kalesinin binası yeryüzünde meğer benzeri Baalbek Kalesi ola. Fil gövdesi kadar  cilalı mermer ve diğer taşlarla yapılmıştır. Baştan başa, taş taş üzere demir kenetli yapıdır. Bütün taşları birbirine öyle kaynaşmış ki sanki tek parça sanırsın. Her tarafında nice bin havuz, şadırvan ve kemer kubbe kalıntıları var ki anlatılmaz.

Evliya Çelebi Seyahatnamesi
9. Kitap, I. Cilt 
....................

Daha önceki yıllarda.
Gitmiştim Lagina'ya.
Stratonikeia'nın.
Kutsal alanına:

Üç yıl aradan sonra.
Bu defa da.
Uğradım Stratonikeia'ya.
Lagina'nın bu yaşam alanına...

Büyük İskender'in komutanı.
Antiokhos, Seleukos Kralı.
Antakya'ya vermişti kendi adını.
Eşinin ismi Stratonike'yi de.
Verdi yeniden kurulan bu şehre...

2300 yıl öncesiydi.
MÖ 281 senesiydi.
Helen ve Roma dönemleri.
Şehir oldukça gelişti...

Burası Muğla'da.
Yatağan ilçesi yakınında.
Yatağan'a 6 km uzakta.
Bir köy olan Eskihisar'da...

Geniş bir antik alanda.
Bulunuyorsunuz muhteşem yapılarla.
Sur duvarları ve Tiyatro'yla.
Meclis Binası Bouleuterion'la.
Sütunlu Cadde, Şehir Kapısı'yla.
Anadolu'nun en büyük Gymnasionu'yla.
Tapınaklar ve şehir Agorası'yla.
Çeşmeler, Mezarlar, Anıtlar'la.
Sütunlu Cadde ve Latrina'sıyla.
Nymphaion'uyla bir arada...

Tüm bunların yanında.
Selçuklu döneminden bir Hamam'la.
Osmanlı döneminden bir Cami ile.
Ve Cumhuriyet döneminden bir Köyle.
Sokakları, Konakları ve Evleriyle.
Birliktesiniz iç içe...

Bu kadar farklı dönemlere.
Ait yapıların birlikte ve iç içe.
Olduğu tek yer herhalde.
Stratonikeia ülkemizde...


Stratonikeia antik yeri fotoğraflarım:

.

12 Mayıs 2023 Cuma

İASOS...

 

- 3 Mayıs 2023, Kıyıkışlacık-Muğla -

İasos, Bodrum'da.
İasos Otel, Restoran, Marina.
Ya da pahalı bir Site adı da.
Değil walla...

Bodrum'da ama.
Bodrum'un yarımadasında.
Biraz da uzak Bodrum'a.
Antik bir kent Kıyıkışlacık'ta...

Peki, o da nerede?
Diye sual ederseniz de.
Milas'a 26 km mesafede.
Denizle iç içe...

Bodrum tutkunları.
Mekân tutmadan buraları.
Tam 5000 yıl önce.
Argos'tan gelenlerce.
Yerleşilmiş bu köşeye...

Aslında büyük bir ada.
Üstündeki surlarıyla.
Ancak gelen alüvyonlarla.
Deniz kısmen dolunca.
Dönüşmüş bir yarım ada'ya...

İnce-uzun mavi bir koy'u.
Doğal, bir liman koyun sonu.
Limanın girişini.
Kapatan bir Ortaçağ Kalesi...

Strabon nakletti.
Toprağı pek bereketli değildi.
Bu nedenle İasoslular yöredeki.
Denizi ve Balıkçılığı seçti...

1920 senesiydi.
Arkeolog Guidi.
İasos'u ziyaret etti.
Buradaki antik bir yapıyı gördü.
Macellum olabileceğini düşündü.
Macellum, Balık Pazarı idi.
Sonra burada  kare biçimli.
Bir Tapınak olduğu belirlendi...

İasos merkezindeki.
MS 2. yüzyıla endeksli.
Bu tapınak oldukça görkemli...

Ancak tüm antik yapılar da.
Yarımada'da.
Kale de, Surları da.
Nekropolis de, Tiyatro da.
Agora da, Bouleuterion da. 
Mozaikler Evi de bu adada...

En az bir gününüzü ayırın.
Bu koca adaya tırmanın.

Doğa ve Tarihle baş başa kalın.
Eskinin tadını çıkartın.
Çevredeki yeni yapılara bakın.
Ağlayabiliyorsanız ağlayın...

Akşamı burada yapın.
Güneşi burada batırın.
5000 yıllık bu balıkçı kentinde.
Akşam, balığın tadına varın...


İasos bölgesi fotoğraflarım:

.

8 Mayıs 2023 Pazartesi

ANADOLU HALILARI SERGİSİ.

 

- 30 Nisan 2023, Bornova-İzmir -


Sekiz yıl önce, 2015 yılında.
Alsancak'ta.
Halı Sergisi açılmıştı İzmir'de.
Arkas Sanat Merkezi'nde...

Çok güzel bir Sergiydi.
Arkas Koleksiyonu seçkileriydi.
Çok değerli eserler sergilenmişti.
Gözlerimiz Bayram etmişti...

Lucien Arkas, bu kez de.
Elindeki halıların bir bölümüyle.
Karşımızda kalıcı bir Sergiyle.
Bornova Mattheys Köşkü'nde.
Açılan bir hafta önce...

Bu Köşk1780 yılında.
İnşa edilmiş Bornova'da.
İngiliz John Maltass'ca.
Yazlık bir Köşk amacıyla...

Onun ölümünden sonra.
Önce kalmış kızına.
Farklı ailelere sonrasında da.
Kalmış satın alma yoluyla...

1922 senesinde.
Hortense Wood ailesi.
Mustafa Kemal'i.
Ağırlamışlar bu Köşk'te...

İntikal etmiş Arkas Holding'e.
Bu Köşk, 2018 senesinde.
Aslına uygun biçimde.
Restore edilmiş dört senede.
Dönüşmüş bir Sanat Merkezi'ne...

Olağanüstü bir Bahçe içinde.
İnanılmaz güzellikte bir Köşk'te.
Anadolu Halıları ile iç içe.
Berabersiniz muhteşem bir Sergi'de...

16-19 yüzyıllar arasında.
Uşak, Çanakkale, Bergama.
Akhisar, Karapınar, Konya.
Gördes, Demirci, Milas, Kula.
Gibi yörelerde üretilen Anadolu'da.
75 adet Halı'yla.
Birliktesiniz 240 yıllık ortamda...

Hem Köşk'ü, hem de Sergi'yi.
Kaçırmayın, gezin-görün isterim.
Bir taşla iki kuşu.
Birlikte vurun derim...


Arkas, Mattheys Köşkü ve Halı Sergisi Fotoğraflarım:

.

3 Mayıs 2023 Çarşamba

KÜLTÜR-SANAT FABRİKASI...

 

- 30 Nisan 2023, Alsancak-İzmir -

Osmanlı İmparatorluğu.
Dış borçları bulunuyordu.
Bunun kapatılması gerekiyordu.
1881 yılıydı.
Düyun-u Umumiye kuruldu...

1862'de İnhisar İdaresi.
Yasakladı tütün ithalini.
1884 yılında Tütün İdaresi.
"Regie de Tabacs" devreye girdi...

Tütün üretilecekti.
Sigara imal edecekti.
Borçlar ödenecekti.
1884 İzmir ve İstanbul Cibali.
Sigara Fabrikaları tesis edildi...

Cumhuriyet döneminde de.
Tekel Fabrikası 450 işçisiyle.
Alsancak'ta yoğun üretimiyle.
Önemli bir yapıydı İzmir'de...

2004 senesinde de.
Yapılan özelleştirmeyle.
Son verildi görevine.
Ve bir süre.
Verildi Yaşar Üniversitesi'ne...

Yakın zamanda da.
Devredildi Kültür Bakanlığı'na.
Bakanlık burayı devraldı.
Geniş bir restorasyon yapıldı.
Kültür ve Sanat alanı yaptı...

Üç gün önce de.
Bakanın katıldığı törenle.
140 yıllık Tekel Fabrikası.
Oldu Kültür-Sanat Fabrikası...

17 dönümlük arazi içinde.
20 dönüm kapalı alanıyla.
Arkeoloji.
Etnografya Müzesi.
Sanat Merkezi ve Kütüphanesi.
Ve Resim-Heykel Müzesi ile.
Bir Külliye oluştu İzmir'de... 

İzmir'de bir Arkeoloji Müzesi.
Resim Heykel Müzesi zaten vardı.
Bir ara yer değiştirdi.
Fuar içine geldi:

Tütün üretimine niyet.
Sanat üretimine kısmet.
Bir Tekel Fabrikası'ndan.
Bir Kültür-Sanat Fabrikasına...


İzmir Kültür-Sanat Fabrikası Fotoğraflarım:
.

29 Nisan 2023 Cumartesi

ASANSÖR...

 

- 30 Mart 2023, Karataş-İzmir -

İzmir'deki.
Karataş bölgesi.
İzmir'in eskiden beri.
Taş çıkartılan bir yeri...

Deniz seviyesine göre.
150 m kadar yüksekte.
Kaya zemininde.
Bir bölge....

Türkler'le Yahudiler.
Bu bölgede yerleşmişler.
Ve bu mahallede uzun yıllar.
Yan yana yaşamışlar...

Asansörler.
Genellikle binalarda olur.
İki veya daha çok katı.
Bir birine bağlar...

Gel gör ki.
Bu tarihi Asansör, İzmir'deki.
Farklı yükseklikteki.
Bağlıyor iki caddeyi...

Aşağıda Mithatpaşa caddesi.
Yukarıda Şehit Nihatbey caddesi.
Her iki cadde arasındaki.
Yükselti farkı 58 m inan ki...

Önceden merdiven varmış burada.
1907'ye kadar olan zamanda.
Tam 155 basamakla.
Çıkılmaktaymış zorlukla.
Özellikle yaşlılarca...

Caddede yukarıdaki.
Varmış Devidas'ların evi.
Aşağıda da Nissim Levy.
İsimli bir Tüccarın evi... 

Baba Devidas merdivenden düşmüş.
Ayağı kırılmış.
Dostu Nissim Levy.
Çok üzülmüş...

Nissim Levy çare düşünmüş.
Kimse ayağını kırmasın demiş.
Merdivenlerden çıkış ve iniş.
Kolaylaşsın istemiş...

Bir Asansör yapalım demiş.
Harekete geçmiş.
Projeler tamamlanmış.
Taş Ocağı alanına yapılmış.
Asansör 1907'de açılmış...

1942'ye kadar kullanılmış.
İniş-çıkışlar paralıymış.
Hayrına para toplanırmış.
Karataş Musevi Hastanesi.
Giderlerini karşılarmış...

Asansör 35 yıl hizmet etmiş.
1942'de kapatılmış.
İki kez el değişmiş.
Sonra BŞB'ne geçmiş.
1985'te restore edilmiş.
1993 yılında hizmete açılmış...

"Asansör çıkmazı".
Günümüzde "Dario Moreno" sokağı.
Dario Moreno bu sokakta yaşamış.
Buraya oldukça da renk katmış...

Bu sokaktan girdiğinizde.
Tam karşınızda.
Üç katlı kırmızı bir kule.
Yapılmış Marsilya kiremitleriyle...

İki asansör var yan yana.
İniş ve çıkış için kullanılmakta.
Yukarıda muhteşem bir manzara.
İniş-çıkış için para alınmamakta.
Halâ hayır için çalışmakta...


Asansör bölgesi fotoğraflarım:

Canım İzmir-Dario Moreno:

.

26 Nisan 2023 Çarşamba

DARAĞAÇ'TAN İKİ FUTBOLCU...

 

- 17 Mart 2023, Darağaç-İzmir -

   Anlatmıştım Darağaç'ı.
   Son iki yazımda.
   Bloğumda:
   
   Tasarladığı İngiltere'de.
   Austin Mini otomobiliyle.
   Kavuşmuştu şöhrete.
   Darağaç'lı Sir Issigonis de...

   Bu işçi mahallesinden.
   İki Milli Futbolcu birden.
   Yetiştikleri Darağacı'nda.
   Seçilmişlerdi Milli Takıma...
   
   Birisi Gürcan Berk idi.
   Diğeri.
   Futbolumuzun Sir'ü.
   Gollerin efendisi.
   GS'lı Metin Oktay idi...
   
   Fethi Aytuna gazeteci.
   Türkiye Spor Tarihi.
   "Dinyakos" isimli Web Sitesi.
   Tam bir Spor hazinesi:
   
   Sayın Aytuna'nın izniyle.
   Alıntı yapalım bu Siteden.
   Ve Darağaç'tan yetişen.
   İki futbolcuyu tanıyalım birden...
   
   Gürcan Berk, 1936 yılında.
   Doğdu Darağaç'ta.
   İzmir Demirspor genç takımında.
   Başladı futbola...

   1956-57 sezonunda.
   Oynadı Altay formasıyla.
   İzmir Lig maçlarında.
   Ve Federasyon Kupası'nda...

   1957 yılında.
   21 yaşında.
   Altay'lı Köstepen Kaya'yla.
   Birlikte transfer oldu Beşiktaş'a...

   Varol'lu, Nazmi'li, Kaya'lı.
   Sofyanidis'li, Aleko'lu.
   Ahmet'li, Recep Adanır'lı.
   O Beşiktaş efsane bir takımdı...

   1957-58 sezonunda.
   Avrupa Kupası maçında.
   Oynadı Di Stefano'lu, Puşkaş'lı. 
   Gento'lu, Santamaria'lı. 
   Kopa'lı, Real Madrid'e karşı...

   1959-60 senesinde.
   Geçti Fenerbahçe'ye.
   Antrenör Molnar ile birlikte.
   Özcan'lı, Basri'li, Şeref Has'lı.
   Naci'li, Lefter'li, Can'lı.
   Bu da bir başka efsane takımdı...

   Sonra geldi İzmirspor'a.
   Dört sene de oynadı burada.
   Seçildi Milli Takım'a.
   İlk golünü attı Romanya'ya...

   Sonra Antrenör oldu.
   Çalıştırdı Edirnespor'u.
   Sonra da İzmirspor'u.
   1983-1984 yılıydı.
   Eskişehirspor'u Şampiyon yaptı.
   2019'da aramızdan ayrıldı...

   Gürcan Berk rahmetli.
   Anlatıyor kendisini.
   Ve hepinizin bildiği.
   Gol Kralı.
   Darağaç'lı Metin Oktay'ı:
   
   
1936 İzmir doğumluyum. Doğduğum mahalleye Darağacı deniyordu, Alsancak Stadı’nın yanındaydı. 15 yaşına kadar Metin Oktay’la beraber büyüdük. Sonra onlar başka yere taşındı. Çocukluğundan beri Metin’i en iyi tanıyan benim. Alsancak İlkokulu’nda beraber okuduk. Okulun tarihi binası hemen stadın yanındaydı. O okulu tribünü genişletmek için yıktılar. Türkiye kadar geçmişine saygısı olmayan bir toplum yoktur. Açık tribün bir ara sadece beş altı basamaktan oluşuyordu. Arkasında selvi ağaçları vardı, onun arkasında da Yahudi mezarlığı bulunuyordu. Stadyumdan sonraki mahallenin bugünkü ismi Umurbey ama o zaman Darağacı deniyordu.”

“O zamanlar Şark Sanayi faaldi. Şu anda Alsancak Stadı’nın biraz ilerisinde metruk duruyor. Bu fabrika Belçikalılara aitti, o günlerde üç vardiya halinde tam iki bin işçi çalışıyordu. Babam orada ustabaşıydı. Biz ve Metin Oktay’ın ailesi Şark Sanayi Fabrikasının lojmanlarında oturuyorduk. Lojmanların yanında arsa vardı. Bugün arsa kalmadığı için futbolcu yetişmiyor. Biz o zamanlar taşlardan kale yapıyorduk. İkiye iki veya üçe üç maç yapardık. Top mu vardı? Hayır. Annelerimizin çoraplarını çalar, içine gazete doldurup iple sararak top yapardık. Bazen birkaç arkadaş Fuar içindeki tenis kulübünden tenis toplarını çalıp gelir, arsada oynardık. Bugün modern antrenman diye yapılan idmanlar var, üçe üç baskılı. Biz o zamanlar bilmeden onu yapıyormuşuz. Metin hep benim rakibim olurdu. Aşağı yukarı 15 yaşına kadar beraberdik. Burada Tepecik’ten Buca’ya doğru giderken Gürçeşme vardır, o zamanlar yeni kuruluyordu. Ailesi orada bir ev yapıp taşındı. O sıralarda Damlacık kulübüne girmişti. Sonra birer sene Yün Mensucat ve İzmirspor’da oynayıp gol kralı oldu ve Galatasaray’a gitti.”

Bir başka çocukluk arkadaşı, Altay ve Galatasaray’da oynayan Ertan Gürkan da şunları anlatıyor: “Metin, ben ve Gürcan – üçümüz Alsancak İlkokulu’nda okuduk. Okulumuz hemen Alsancak Stadı’nın girişinde, sahayla yan yanaydı. Kâğıttan toplar yapardık. Teneffüslerde hemen sahaya koşardık. 15 dakika da olsa kâğıt toplarla oynardık. Okuldayken kafamız hep sahadaydı. Takımlar antrenman yaparken onları izlerdik. Rahmetli hocamız Semiha Tulpar, bizi en arka sıraya oturturdu. ‘Siz burada oturun, gevezeliğinizi burada yapın,’ derdi”. 

Gürcan Berk de.
Metin Oktay da.
Darağaç'ta.
Alsancak İlkokulu'nda.
Başlamışlardı futbola...

Günümüzde Darağaç'ta.
Arsa filan kalmadı ama.
Şimdi futbol oynanmakta.
Modern Alsancak Stadında.
Yabancı futbolcularla...


Gürcan Berk ve Metin Oktay fotoğrafları:

.